Agenda komende week

Dinsdag 24 Oktober 20:00-21:30
Cantorij - De Toevlucht


Woensdag 25 Oktober 18:45-19:45
catechese Philadelphia - Vuistbijl


Woensdag 25 Oktober 20:00-22:00
wijkkerkenraad -

Week 19 - Uit de Kerk op Ypenburg - Slow down

Uit de Kerk op Ypenburg

Toeval bestaat (niet)

door: ds. Attie Minnema

Deze week wordt weer het Eurovisie Songfestival gehouden. Een Europese talentenjacht die voor het eerst in 1956 is gehouden. Toen met 7 landen en inmiddels is het aantal landen fors uitgebreid, zodat zelfs voorronden nodig zijn vóór de finale. Het songfestival was bedoeld als talentenjacht, maar een tweede gedachte bij dit festival was ook om door middel van muziek de landen met elkaar te verbinden in het na-oorlogse Europa. Iets wat ook in onze tijd nog steeds nodig is.

Muziek kan daar een hele goede functie in vervullen. Muziek wordt wel een universele taal genoemd. Je hoeft geen verstand van muziek te hebben, of zelf muziek te kunnen maken, om er door geraakt te worden. Muziek kan ontspanning of een goed gevoel geven, muziek kan  je vrolijk maken, kan ook gevoel en emoties in je oproepen en zo daar een uitlaatklep voor bieden. Samen luisteren naar muziek, en zeker ook samen muziek maken, geeft verbondenheid. Verbondenheid over landengrenzen heen doordat het taalgrenzen overstijgt. Ook al versta je de tekst niet, toch kan muziek je raken en iets met je doen. En samen luisteren, samen zingen en eventueel dansen schept verbondenheid.

Met muziek kan je ook een boodschap overbrengen, en dankzij de Engelse taal ook over grenzen heen. Onze Nederlandse vertegenwoordiger Douwe Bob wil met zijn liedje ‘Slow Down’ de boodschap meegeven: neem af en toe even was gas terug, maak even pas op de plaats en richt je op wat je belangrijk vindt, in plaats van voortdurend maar door te draven in onze drukke, jachtige maatschappij. Een pleidooi voor ‘onthaasting’ kun je het noemen. En, wat mij betreft, een mooie, zinvolle boodschap die wel een plaatsje in de finale verdient.

Muziek kan ook dáarin een goede functie hebben, om ‘slow’ te doen. Om tot rust te komen, je gedachten te laten gaan, en wie weet wat te mediteren over je leven. In onze kerkdiensten in De Toevlucht is het al jarenlang de gewoonte om na de preek meditatieve muziek te laten klinken. Om de woorden van de preek, de verkondiging op je in te laten werken. Maar ook zingen kan heel meditatief, rustgevend zijn, bijv. het herhaald zingen van de korte teksten van Taizéliederen. Om je zo mee te laten nemen in de muziek, in de woorden en in je eigen (geloofs)gevoel daarbij.

Het is trouwens een misverstand om te denken dat muziek in de kerk alleen maar langzaam en traag (en dus saai) is. Er zijn ook volop liederen die een vlot tempo hebben. Wat dat betreft zou het lied van Douwe Bob niet alleen wat betreft de boodschap, maar ook wat betreft het ritme prima in een kerkelijke viering kunnen klinken.

Week 17 - Uit de Kerk op Ypenburg - Het voordeel van de twijfel

Uit de Kerk op Ypenburg

Het voordeel van de twijfel

door: ds. Attie Minnema

Vorige week stond een artikel in dagblad Trouw over het vak filosofie waarin leerlingen in het middelbaar onderwijs zich rond het onderwerp ‘twijfel’ voorbereiden op het eindexamen. Een onderwerp waar de jongeren wel even aan moeten wennen. Jongeren lijken meer van duidelijkheid te houden en vaak een sterke overtuiging aan te hangen. Maar volgens een docent legt dat soms ook  een druk op jongeren om steeds weer een mening te moeten hebben over allerlei zaken. Vragen mogen stellen en je oordeel uit mogen stellen, kan ook ruimte geven. Vragen stellen helpt om een zaak van meerdere kanten te bekijken en maakt jongeren tot kritischer mensen die ontdekken dat je niet alles hoeft te weten, en niet overal een duidelijke mening over kunt en hoeft te hebben.

Datzelfde geldt ook voor geloven. Twijfel is ook daarin een gevoelige kwestie. Mag je als gelovige soms ook twijfelen? Want als je twijfelt geloof je dan wel echt?

Geloven heeft nog steeds bij veel mensen de associatie van ‘zeker weten’.Terwijl, zo kun je in de kerk  om je heen horen, veel gelovigen niet alles van ‘het geloof’ altijd meer zo zeker weten. De ‘oude’, collectieve antwoorden voldoen niet altijd meer, men zoekt een eigen, persoonlijk antwoord op geloof- en levensvragen. Dat ‘zoeken’ hoef je dan gelukkig niet alleen te doen. De vele gespreksgroepen in de kerk geven aan dat veel gelovigen graag met elkaar van gedachten wisselen over geloven, juist om gedachten, vragen en ook twijfels met elkaar uit te wisselen. Om te horen dat je niet de enige bent die niet ‘alles meer zeker weet’ als het over geloven gaat en samen te zoeken naar nieuwe antwoorden. Twijfel kan lastig zijn, maar vragen en zelfs twijfel kunnen je ook wijzer maken, kunnen je geloof verdiepen. Gelukkig is daar in de kerk vaak volop ruimte voor.

Is twijfel niet eigenlijk normaal in het geloof? Bij geloven gaat het immers over een mysterie, een geheimenis, want het gaat over God. En geen mens, ook gelovigen niet, kénnen God, in ieder geval niet zoals wij mensen elkaar kennen. Als gelovige ervaar je, soms, iets van God, maar God is veel groter dan ons denken, verstand en gevoel. Door samen te praten over geloven en ook over je vragen en twijfels daarbij, kun je samen zoeken naar wat geloven voor jou betekent. En misschien licht daarin af en toe iets in op wat God of wie God voor jou is.

Daarbij kan ruimte voor vragen en twijfel als het gaat over geloof en geloven, ook het gesprek openen tussen gelovigen en niet- of anders gelovigen. Omdat er dan ruimte is om geloofszaken van meerdere kanten te bezien. In open gesprekken kun je van elkaar leren en het eigen geloof of de eigen levensbeschouwing verdiepen.

Week 12 - Uit de Kerk op Ypenburg - Verdwijnt God uit Nederland

Uit de Kerk op Ypenburg

Verdwijnt God uit Nederland?

door: ds. Attie Minnema

Om maar meteen met een geloofsantwoord te reageren op bovenstaande vraag: ‘Nee, ik geloof dat God niet verdwijnt uit Nederland’.

U hebt misschien al bedacht dat bovenstaande titel van deze column een variatie is op het boek ‘Toen God verdween uit Jorwerd’ van schrijver Geert Mak dat in 1996 is verschenen. Mak schreef over het kleine Friese dorp Jorwerd, over de veranderingen in het dorpsleven waarbij o.a. de kerk gesloten werd en God en geloof leken te zijn verdwenen. Inmiddels is God terug in het dorp en ook het geloof, in een nieuwe vorm, in een kloosterachtige bezinningscentrum gevestigd in de kerk in het dorp.

Toch zou je kunnen denken dat God, of in ieder geval geloven in God, langzaam verdwijnt uit Nederland. Volgens het 10 jaarlijkse rapport ‘God in Nederland’ is nu nog maar 25% van de Nederlanders kerkelijk en dat zal waarschijnlijk nog wel dalen tot 20%. En ook bij de ‘spirituelen’, gelovigen buiten de gevestigde kerken, is de groei eruit. Een ‘tienjaarlijkse koude douche’ noemde iemand de uitkomsten van de onderzoeken naar ‘God in Nederland’ sinds 1966. En het is waar, onze samenleving is niet meer zonder meer ‘christelijk’ te noemen. Daar moeten we als kerk en gelovigen nuchter en realistisch in zijn. En niet alleen dit onderzoek maar ook andere tendensen wijzen in die richting. Bijvoorbeeld de afschaffing van de zondagswet, het weglaten van ‘bij de gratie Gods’ in wetten, en in winkelreclame’s rond de christelijke feestdagen lijken de woorden Kerst en Pasen niet meer genoemd te mogen worden, daarom spreekt men van ‘Feestdagen’ ‘Vrolijk voorjaar’ en ‘verstopeitjes’.

We worden als kerk teruggeworpen op onszelf (en op God zeggen wij dan in gelovig vertrouwen). We kunnen niet meer leunen op vanzelfsprekendheden. Dat betekent ook dat we als kerk ons moeten bezinnen op wat werkelijk van betekenis is. In die zin is deze situatie ook een nieuwe uitdaging en misschien zelfs een nieuwe kans. Het Chinese teken voor crisis schijnt uit twee tekens te bestaan die ‘gevaar’ en ‘kans’ betekent. Het gevaar van deze situatie is dat we als gelovigen moedeloos worden en ons stilletjes terugtrekken binnen de kerkmuren. Maar ons wordt ook een nieuwe kans geboden om te zoeken naar wat echt belangrijk is om kerk te zijn in deze tijd. We moeten zoeken naar nieuwe vormen en misschien ook nieuwe woorden om het geloof te leven en te beleven en zichtbaar te maken in de tijd en samenleving van nu.

Het is bijna Pasen, het verhaal van een weg die dood leek te lopen in het donker, maar toch uitkwam in het Licht en in het Leven. Een weg die nu, tweeduizend jaar later, nog steeds verder gaat. Geen doodlopende weg dus. Op die weg kunnen wij als kerk en als gelovigen verder gaan en wie wil mag daarop meegaan.

Week 15 - Uit de Kerk op Ypenburg - Meeste stemmen gelden?

Uit de Kerk op Ypenburg

Meeste stemmen gelden?

door: ds. Attie Minnema

Vorige week hebben we kunnen stemmen voor het referendum over het associatie verdrag met Oekraïne. Het was spannend of de opkomstdrempel van 30 % zou worden gehaald. De opkomst werd  32 % en 2/3 van de uitgebrachte stemmen was tegen het associatieverdrag en 1/3 voor. Een duidelijke overwinning voor het ‘nee’ kamp, al kun je daarbij bedenken dat het eigenlijk maar 20 % van de kiesgerechtigde Nederlanders is. En waar waren de ‘nee’ stemmers eigenlijk tegen? Tegen de inhoud van het verdrag of was het eigenlijk een ‘nee’ tegen Europa of tegen de regering? En wie zijn nu eigenlijk de winnaars en de verliezers?

Verkiezingen, referendums, stemmingen, dragen altijd het gevaar in zich dat de verliezende minderheid met een katterig gevoel achterblijft. Dan geldt zeker bij verkiezingen waar het tussen ‘ja’ en ‘nee’ gaat. Of bijv. in de Verenigde Staten, waar bij de verkiezingen per staat van de kandidaat voor het presidentschap alle ‘kiesmannen’ naar de winnaar gaan, dus in feite ook de stemmers van de verliezende kandidaat: ‘the winner takes it all’. Het is de vraag of dat een eerlijk systeem is. Ons land kent een meerpartijenstelsel waarin ook de minderheid in het parlement vertegenwoordigd is en mee kan praten over besluiten en wetten.

In de Protestantse Kerk is ook een democratische vorm van besluitvorming gebruikelijk. In alle kerkelijke vergaderingen worden besluiten steeds na gemeenschappelijk overleg en zo mogelijk met eenparige stemmen genomen. Zo staat het vermeld in de kerkorde, het reglement van de kerk. Men probeert door het uitwisselen van argumenten en gesprek daarover tot een gezamenlijk standpunt te komen. In plaats van te snel te stemmen waarbij de meerderheid van de helft + 1 of bijvoorbeeld 2/3 meerderheid wint. En er dus ook verliezers zijn. Juist waar het in de kerk over belangrijke, inhoudelijke geloofszaken gaat, is het een belangrijk uitgangspunt dat het niet gaat om ‘winnen’ en ‘verliezen’. Maar om elkaar serieus te nemen in ieders mening en van daaruit te komen tot een besluit dat het beste en meest vruchtbare is voor heel de kerkelijke gemeenschap.

Natuurlijk kan het voorkomen dat men het niet eens wordt, dat éénparigheid, eenstemmigheid niet te bereiken is, dan zal uiteindelijk toch gestemd moeten worden waarbij met meerderheid een besluit wordt genomen. Als dat gebeurt na goede gesprekken waarin iedereen zich serieus genomen voelt, zal het voor de minderheid gemakkelijker te accepteren zijn.

In een goede democratie, in het groot of in het klein, wordt ook de minderheid serieus genomen. In de onrustige samenleving waarin wij leven en waarin veel tegenstellingen zijn, is en blijft dat een belangrijk uitgangspunt. Daar gaan onze samenleving misschien nog iets van de kerk leren.

Week 10 - Uit de Kerk op Ypenburg - Minderen

Uit de Kerk op Ypenburg

Minderen

door: ds. Attie Minnema

Soms raken dingen, trends uit het kerkelijk leven en uit het ‘gewone’ maatschappelijke leven elkaar. In de kerk bevinden we ons deze weken in de 40 dagentijd voor Pasen. Een tijd waarin we ons voorbereiden op het Paasfeest en ons bezinnen op de betekenis van het lijden van Jezus. Deze tijd wordt ook wel ‘vastentijd’ genoemd. Katholieke gelovigen, en ook steeds meer protestanten, doen op één of andere manier aan vasten: jezelf iets ontzeggen. Van oorsprong betekent dat niet of minder eten, bijv. geen vlees, geen snoep of koekjes e.d. Maar veel mensen vullen dit vasten ook in door bijv. geen alcohol te drinken, geen t.v. kijken, geen social media, minder auto rijden enz.

Een vorm van vasten om je bewust te worden van veel dingen in het leven die je als vanzelfsprekend hebt en gebruikt, maar die misschien eigenlijk wel overvloedig zijn. Ook drukt vasten iets uit van solidariteit met het lijden van de vele armen in de wereld die dagelijks tekort komen aan de gewone dagelijkse behoeften. Je kunt dan ook de opbrengst van wat je bespaart door het vasten geven aan een goed doel.

Ook in de maatschappij zien we een tendens van ‘minderen’. Deze week kwam ik meerdere berichten tegen in kranten en bladen over ‘minimaliseren’, een beweging die over lijkt te slaan naar Nederland. Verschillende lezers geven aan dat ze zoveel mogelijk spullen het huis uit doen, spullen die ze eigenlijk niet nodig hebben. Bijvoorbeeld door iedere week één ding weg te doen, of zelfs : week 1 één ding, week 2 twee dingen enz. . Of door kritisch te kijken naar : waar is een kamer, slaapkamer, keuken, werkkamer, eigenlijk voor bedoeld en wat voor spullen staan er die daar helemaal niet horen of hoeven te staan. Of door voor je verjaardag geen dingen te vragen, maar bijvoorbeeld een beleving, een uitje o.i.d. Het betekent echt niet dat ze in een kaal, bijna leeg huis gaan wonen, maar wel een huis met meer ruimte en daardoor meer rust. De ‘minimaliseerders’ verklaren daarbij dat het opruimen en wegdoen van overbodige spullen niet alleen ruimte in huis geeft, maar ook in hun hoofd en in hun leven. Het maakt je er ook van bewust welke keuzes je maakt in je leven en geeft ook meer tijd en kwaliteit aan relaties en vriendschappen.

Zowel de kerkelijke vastenactie als het ‘wereldlijke’ ontspullen levert een bewustzijn op van wat je echt nodig hebt in het leven, wat werkelijk belangrijk en van waarde is. En dat is zinvol, en ook kerkelijk natuurlijk niet alleen in de tijd voor Pasen.

Week 8- Uit de Kerk op Ypenburg - Kwaliteitstelevisie

Uit de Kerk op Ypenburg

Kwaliteitstelevisie

door: ds. Attie Minnema

Vorige week is de nieuwe mediawet van staatsecretaris Sander Dekker door de 1e Kamer weggestemd. Deze nieuwe mediawet hield o.a. in dat amusement geen ‘kerntaak’ meer is voor de publieke omroep.  Er was veel kritiek op deze wet en Dekker heeft z’n wetsontwerp dus nu terug moeten nemen, maar komt er na wat wijzigingen vast mee terug.

Dekker heeft inmiddels heel wat veranderingen doorgevoerd in de wereld van televisie en omroepen.

Een aantal kleine omroepen zijn verdwenen als zelfstandige omroepen, zoals de IKON, de Joodse omroep, HUMAN (humanisten) RKK (katholiek) en BOS (Boeddhistisch). Wat mij betreft een verschraling van ons omroepbestel. Maar gelukkig zijn de meesten daarvan gaan samenwerken met één van de grotere omroepen. En daarmee is een aantal mooie, godsdienstige programma’s behouden, in ieder geval voorlopig. Want op het geld dat beschikbaar is voor religieuze programma’s is en wordt flink bezuinigd.

Je hoort nogal eens de klacht dat er eigenlijk ‘niets’ te zien is op televisie. Feitelijk klopt dat niet bepaald, er komen juist steeds meer zenders en programma’s bij, maar bedoeld is dan dat er geen goede programma’s meer te zien zijn, alleen oppervlakkige, nietszeggende uitzendingen. Ook dat valt best mee, maar de goede, inhoudsvolle programma’s en documentaires worden vaak op een laat tijdstip uitgezonden. Gelukkig is er daarvoor de recorder en Uitzending Gemist.

Ook wat religieuze programma’s betreft is er nog veel moois te zien. Vooral op zondagochtend, wat dan weer een beetje vreemd is omdat het grotendeels tegelijk valt met de meeste kerkdiensten, maar ook daarvoor is de recorder en Uitzending gemist weer een goede oplossing. Voor wie niet (meer) naar de kerk kan of wil maar wel behoefte heeft aan ‘geestelijk of spiritueel voedsel’ zijn er op zondagmorgen volop mogelijkheden. Kerkdiensten en religieuze/spirituele praatprogramma’s waarin ook werkelijk de tijd wordt genomen voor een goed en uitgebreid persoonlijk gesprek. Programma’s als ‘de wandeling’, ‘de Verwondering’, ‘De Nieuwe Wereld’ zijn vaak erg de moeite van het kijken waard, en dan is er natuurlijk ook nog de wekelijkse kerkdienstuitzending.

Wat mij betreft gaat de voorkeur uit naar het bijwonen van een ‘live’ kerkdienst op zondagmorgen in de kerk, de gemeenschap van mensen om je heen om mee samen te zingen, te bidden en te luisteren is niet door het t.v. scherm te vervangen. Maar daarbij blijf je als kerkganger vooral binnen je eigen geloofskring. Juist de televisie met een zekere breedte in de religieuze programma’s kan je blik verruimen. En dat is toch wat televisie o.a. zou moeten doen.

Dus voor al die momenten gedurende de week dat er ‘niets’ te zien is op t.v. is het de moeite waard om de recorder / Uitzending gemist te benutten voor wat extra geestelijk voedsel voor de ziel.

U bevindt zich hier: Home De Dominee Uit de Kerk op Ypenburg