Psychiater of dominee?

door ds. Attie Minnema

Deze week waren er via krant en social media weer enkele artikelen te lezen over het grote aantal mensen, jong en ouder, die last hebben van te veel stress en/of burned-out zijn. En eigenlijk kun je bijna iedere week hier wel over lezen, de druk waaronder volwassenen en ook jongeren leven om voortdurend je dagelijkse leven, je CV, je facebook en Instagram te updaten en interessant en boeiend te houden voor andere mensen. Deze week hoorde ik ook op drie verschillende momenten over zelfdoding van oudere en een jong iemand waarschijnlijk door prestatiedruk en over het stijgende aantal zelfdodingen bij oudere tieners.

Een goed verhaal

 

door: ds. Attie Minnema

 

Afgelopen zondag 16 september was het weer startzondag in onze wijkgemeente. Startzondag, het woord zegt het al, is de zondag waarop het nieuwe kerkelijke seizoen weer start. Niet dat de kerk in de zomer dicht is geweest of dat het kerkelijke gebeuren stil heeft gelegen, maar ieder jaar in september is er ieder jaar een startzondag waarna al het gemeentewerk, kerkdiensten, gespreksgroepen, jeugdwerk, vergaderingen en noem maar op, weer volop gaan draaien.

In veel kerken is op deze zondag een ‘kerkproeverij’ geweest, niet kerkleden konden meegaan om te kijken, te ‘proeven’ hoe het is de kerk is en er aan toe gaat.

 

Zo’n kerkproeverij roept de vraag op: ‘waarom zou je eigenlijk nog naar de kerk gaan? De kerk en naar de kerk gaan is in deze tijd niet meer vanzelfsprekend, velen hebben de kerk losgelaten, hebben kerk en geloof blijkbaar niet meer nodig. Waarom zou je nog bij die minderheid willen horen?’. Het beeld dat veel mensen van de kerk hebben is om allerlei redenen vaak niet zo positief, de soms strenge geloofsopvoeding thuis, dat je van alles moet en weinig mag, misbruikschandalen ook in de kerk.

 

Wat mij betreft is dat een grotendeels achterhaald beeld, vooral wat betreft de vele geboden en verboden. En je mag toch ook zeggen dat er veel positieve dingen in de kerk gebeuren, het meeleven met elkaar en daarbij is de kerk nog steeds de grootste vrijwilligersorganisatie van ons land.

 

Maar waarom zou je daaraan mee doen en, al is het af en toe, naar de kerk gaan?

Omdat de kerk veel te bieden heeft!

In de kerk wordt de wezenlijke, de echte en grote vragen van het leven gesteld, niet om daar direct een kant en klaar antwoord op te geven, maar op daar samen naar op zoek te gaan.

De kerk heeft darbij een goed verhaal, een verhaal van liefde, mededogen en barmhartigheid.
Dat is een ander verhaal dan je meestal in het nieuws, op televisie, van de reclame hoort. Toch heeft dit Bijbelse en christelijke geloofsverhaal voor een groot deel onze cultuur gevormd en profiteren we daar allemaal op allerlei manieren nog steeds van.

Maar het is waar, in de maatschappij van onze tijd klinken vaak heel andere woorden: succes, carrière, winst, ‘het maken’, jezelf zoeken en vinden, eigen hachje eerst, en ga maar door. Dat klinkt allemaal prachtig maar als je daarin niet mee kunt doen levert het ook veel eenzaamheid op en alleen zijn, wantrouwen, angst. En burned out op steeds jongere leeftijd.

 

De kerk biedt daarin een tegenverhaal en een plek waarin je jouw verhaal, jouw levensverhaal mag vertellen. Een plek waar je jezelf mag zijn, zoals je bent en je je niet mooier of beter of anders voor hoeft te doen, waar je kwetsbaar mag zijn en mensen daarin met elkaar proberen mee te leven. In de kerk worden verhalen verteld die je leven kunnen spiegelen, worden liederen gezongen die raken aan alle kanten van het leven, die je kunnen optillen en blij maken, zijn rituelen en gebaren die je laten voelen dat je erbij hoort en dat het goed is dat je er bent.

Misschien toch de moeite waard om eens te proberen!

 

Gelukkig nieuwjaar !?

door: ds. A. Minnema

Deze dagen zullen er weer veel nieuwjaarswensen klinken. ‘De beste wensen’, ‘Vrede’,  ‘Alle goeds voor het nieuwe jaar’ en noem maar op. Op de vele voorgedrukte of, creatief, zelfgemaakte nieuwjaarskaarten is de variatie wensen nog veel groter.

Maar de nieuwjaarswens die waarschijnlijk het meest zal klinken is: ‘Gelukkig Nieuwjaar!’. Kort en krachtig en …….. passend in de tijdgeest. Afgelopen oktober nog was het thema van de maand van de Geschiedenis : Geluk. En wie wil er nu niet gelukkig zijn?

Maar….. wat is geluk? Nederland scoort hoog, een 6e plek, op de ranglijst van landen waar men gelukkig is. Bijna 90 % van onze landgenoten zegt gelukkig te zijn. Tegelijk zegt een ander onderzoek dat 40 % van de volwassenen in ons land eenzaam is. Dat lijkt moeilijk samen te gaan want kun je echt gelukkig zijn als je je eenzaam voelt?

Wat is geluk? Is geluk alles hebben wat je hartje begeert? Een goede relatie, mooie carrière, gezondheid, genoeg geld? Maar soms zijn mensen die dat alles hebben en heel succesvol lijken toch ongelukkig, terwijl degenen die veel minder hebben, soms zelfs in bepaalde dingen tekort komen of in moeilijke omstandigheden leven, toch zeggen gelukkig te zijn.

En: is geluk maakbaar ? Dat willen we graag geloven in onze maakbare samenleving en reclame laat ons graag weten wat er nog ontbreekt aan ons geluk. Kun je streven naar geluk? Of heb je toevallig geluk als je gelukkig bent ?

Geluk zoals hierboven beschreven is vooral voorspoed, alles zit je mee in het leven. Maar of je je leven dan kunt ervaren als een zinvol en betekenisvol leven, dat is een andere vraag. En dat lijkt voor een echt gevoel van welzijn toch belangrijker. Daarom vindt ik de nieuwjaarswens ‘Veel heil en zegen’ een mooie wens. Heil gaat over heelheid, het is al het goede en mooie dat je kunt ontvangen, een heel mens te worden, worden zoals je bedoeld bent. En dat kan zelfs ook als er tegenslagen in je leven zijn. Zegen is letterlijk het goede toegewenst krijgen, zegenen is goede woorden spreken. Wat je misschien juist nodig hebt als niet alles goed gaat in je leven. Dat er dan mensen zijn die  goede woorden spreken (of juist zwijgen zodat jij je verhaal of je verdriet kunt vertellen).

Elkaar tot zegen zijn, het goede aan elkaar doen, dat brengt heelheid. En wie weet een ervaring van geluk.

Daarom, voor het nieuwe jaar, maar niet alleen deze eerste dagen van 2018, maar het hele jaar rond: ‘Veel heil en zegen!’.   

Uit de Kerk op Ypenburg

Even stilte graag

door: ds. Attie Minnema

Vorige week woensdag was het ‘Dankdag voor gewas en arbeid’, een dag op de kerkelijke kalender waarbij in sommige streken in het land en in bepaalde kerken op die woensdag een kerkdienst wordt gehouden. Dat gebeurt vooral in kerken in dat deel van ons land waar veel boeren en tuinders zijn.

Op deze ‘dankdag voor gewas en arbeid’ wordt dankbaarheid uitgesproken voor de oogst, voor al de gewassen die zijn gegroeid, ons dagelijks voedsel en het werk dat we kunnen doen.

Vroeger werd in veel meer kerken stil gestaan bij deze dag en een kerkdienst gehouden. Maar de aandacht hiervoor is veel kleiner geworden doordat de agrarische sector, land en tuinbouw verder uit de belevingswereld van mensen is geraakt. En eten als vanzelfsprekend in allerlei smaken en merken in de supermarkten staat. Kinderen weten soms niet eens meer waar melk en vlees en groenten vandaan komen, dat je daar koeien voor nodig hebt en dat boeren en tuinders er hard voor werken.

Dat ons dagelijks voedsel zo rijk en bijna vanzelfsprekend voor handen is, maakt dat de dankbaarheid daarvoor ook veel minder aandacht krijgt. Hoogstens als we op het journaal zien dat er ergens in de wereld een hongersnood is, beseffen we, misschien even, hoe overvloedig en rijk ons voedselaanbod iedere dag weer is.

Pas geleden stond er in een vragenrubriek in een krant een vraag van iemand die er vreemd op aangekeken werd bij het eten even een moment van stilte te vragen, om in stilte te kunnen bidden voor het eten. Lastig werd dat gevonden en eigenlijk ook opdringerig dat deze persoon de groep zijn geloof op wilde dringen. Dit lijkt weer een voorbeeld van de opvatting dat godsdienst een privézaak is en vooral achter de voordeur moet blijven. Blijkbaar kost het moeite om even een (kort) moment van respect op te brengen voor iemands geloof.

Daarnaast kun je je afvragen of niet altijd een moment van stilte voor het eten op z’n plaats zou zijn. Voor ieder, religieus of niet, een moment van bezinning om er even bij stil te staan dat het eten dat voor ons staat niet als vanzelf beschikbaar is en dat het niet voor alle mensen op de wereld vanzelfsprekend is dat er iedere dag voldoende te eten is, dat er heel veel mensen daarin tekort komen. Een moment van dankbaarheid voor de overvloed waarin en waarmee wij leven.

Uit de Kerk op Ypenburg

Israël

door: ds. Attie Minnema

Afgelopen zondag was het in de Protestantse Kerk Israëlzondag. Eén zondag in het jaar, de eerste zondag van oktober, wordt er in veel protestantse kerken in Nederland extra aandacht besteed aan de joodse wortels van het christelijk geloof. Dat doen we eigenlijk iedere zondag wel door bijna altijd in de zondagse kerkdienst minstens één psalm te zingen, de liederen die we samen delen met het joodse volk. Immers het boek Psalmen staat zowel in de joodse Bijbel als in de christelijk Bijbel.

En zelfs een groot deel van de Bijbel delen we samen met het joodse geloof. Het Oude Testament, misschien kun je beter zeggen, het Eerste Testament, maakt ook deel uit van de joodse Bijbel. We delen dan ook samen het geloof in dezelfde God. Daarnaast leest de christelijke kerk het Nieuwe, het Tweede Testament met de verhalen over Jezus. Jezus die volop een joodse man was, deel van het volk Israël. Dus als wij als christenen zeggen dat we bij Jezus horen, dan horen we ook bij het joodse volk. En eigenlijk moet je zeggen dat we de Bijbel en Jezus z’n woorden en boodschap niet goed kunnen begrijpen als we niets weten van het joodse volk en het joodse geloof. Zelfs dat wij er als kerk niet zouden zijn zonder Israël.

Daarom dus, Israëlzondag, om daar één keer per jaar extra bij stil te staan, bij de verbondenheid met het joodse volk en het joodse geloof. Ook in de kerkorde, het ‘reglement’ van de Protestantse Kerk,  staat benoemd dat we ‘onopgeefbaar verbonden zijn met het volk Israël’. Maar veel christenen hebben moeite met die uitspraak vanwege de actuele situatie van het volk Israël, het conflict met de Palestijnen, de houding die de staat Israël daarin inneemt en het geweld dat de staat daarin gebruikt. Misschien mede om die reden werd Israëlzondag aangekondigd als een zondag waarop we als christelijke kerk stil staan bij onze ‘joodse wortels’. Daarin klinkt meer de inhoudelijke verwijzing naar de joodse Bijbel en het joodse geloof dan naar de actuele staat Israël.

Samen met het joodse volk verwachten we de toekomst van Gods Koninkrijk, een rijk van vrede en gerechtigheid. Ook die verwachting verbindt ons met elkaar. Als dat rijk van God er zal zijn, dan zal er ook vrede zijn in het Midden-Oosten, voor Israël én voor de Palestijnen, voor heel de wereld. Dan zullen we ons als mensen wereldwijd met elkaar verbonden voelen.

Israëlzondag is hopelijk ook een inspiratie om daarin te blijven geloven en daaraan, samen, te blijven werken.

Uit de Kerk op Ypenburg

Toen was geloof heel gewoon

door: ds. Attie Minnema

Sinds enkele weken zend de Evangelische Omroep op zaterdagavond een programma uit met de titel ‘Toen was geloof heel gewoon’. Andries Knevel, bekend EO coryfee reist door Nederland en gaat in gesprek met bekende en onbekende Nederlanders over de vraag: ‘Wat is er veranderd in ons land als het gaat over geloof en kerk, en vooral ook: ‘waardoor is dit alles zo veranderd?’ Of zoals Knevel het zelf in de eerste uitzending verwoordt: ‘Wat is er mis gegaan?’. Immers, het aantal mensen in ons land dat naar kerk gaat is sterk gedaald, met als gevolg het sluiten van vele kerken.

De EO bestaat dit jaar 50 jaar, heeft al die jaren geprobeerd het geloof uit te dragen en het jubileum van de omroep is zeker een aardige aanleiding om een dergelijke programma te maken.

Het ‘toen’ in de titel verwijst naar de jaren 60. Tweederde van de Nederlanders bezocht in die jaren regelmatig een kerk, terwijl dit in 2017 gedaald is naar 25% van de Nederlandse bevolking. Is het geloof voor een groot deel verdwenen of geven we op een andere manier vorm aan het geloof?

De ontkerkelijking is een feit. Onderzoeken tonen aan dat steeds minder Nederlanders zich gelovig en/of kerkelijk noemen en dat steeds minder mensen naar de kerk gaan.

Maar was geloof toen echt zo ‘gewoon’ of was het vooral ‘gewoon vanzelfsprekend’, eigenlijk niets bijzonders want (bijna) iedereen waar je mee omging, ging naar de kerk. Kerk en geloof was voor veel mensen inderdaad ‘een gewoonte’ die erbij hoorde, bij je leven.

Wat je in ieder geval van kerkleden nu kunt zeggen is dat voor (de meesten van) hen gelovig zijn en naar de kerk gaan niet iets ‘gewoons’ is. Het is een bewuste keus en gezien de omgeving waarin men leeft zeker geen vanzelfsprekendheid, eerder ben je een uitzondering.

We moeten ook niet doen alsof eeuwenlang, sinds het jaar 0 (de geboorte van Jezus) de kerken altijd stampvol hebben gezeten. Eigenlijk altijd is er een kleine groep geweest die het geloof intensief beleefde, bijvoorbeeld in de kloosters, en een hele grote massa die als vanzelfsprekend kerklid was, bijvoorbeeld omdat het christendom staatsgodsdienst was of heel de cultuur vormde, zonder dat men heel intensief kerkelijk meeleefde. De uitdrukking ‘geloven op wielen’ is wat dat betreft veelzeggend: slechts drie keer in het leven ging men dan naar de kerk: in de kinderwagen voor de doop, in de trouwkoets om te trouwen en bij je begrafenis in de rouwwagen.

Geloven is en kan niet ‘gewoon’ zijn. Het is een bijzondere dimensie in het leven die soms moeite kost, tijd vraagt en af en toe een bewuste keus om ‘erbij te blijven’ en je geloofsbeleving levend te houden. Dan kan geloof en geloven je veel opleveren aan bemoediging en zingeving, hoop en dragende kracht in je leven, en dat is zeker niet ‘gewoon’.

Volgende kerkdienst

Eerstvolgende kerkdienst is op
Zon 28 Oktober om 10:00 uur in De Toevlucht

Informatie bij deze dienst:


Voorganger: Ds.G.van Herk
Ouderling van dienst: Carla Izeren