Dienst rond het lied 

Evangelielezing Johannes 13: 31 – 35 

 

Vandaag komen twee thema’s bij elkaar: de dienst rond het lied op deze zondag Cantate: Zingt en: liefde, vanuit de lezing van vandaag waar Jezus zijn leerling zegt: ‘Heb elkaar lief’.

Een mooie combinatie.

Het meest bezongen thema door de eeuwen heen, en zeker in onze tijd, is denk ik toch wel ‘de liefde’.

Van prachtige, ontroerende liefdesliederen, klassiek en modern tot sentimentele rijmelarij als ‘ik hou van jou, ik blijf je trouw’.

En ook in kerkelijke liederen, ook weer in allerlei stijlen, wordt volop gezongen over ‘liefde’,

de liefde van God, van Jezus voor ons mensen en liederen die ons oproepen God en elkaar lief te hebben.

‘Liefde, eenmaal uitgesproken als uw woord van het begin’

‘Daar waar vriendschap is en liefde, daar is God met ons’

En in lied 636 dat we hebben gezongen:

‘Liefde is licht, uit Hem geboren die zelf de bron van liefde is,

Liefde heeft nooit de hoop verloren, liefde leeft langer dan de haat.

Gods liefde die ons wakker kust’.

 

En terecht dat er zoveel over gezongen wordt, binnen en buiten de kerk.

Liefde is in Bijbel, en in geloven, één van dé centrale woorden, misschien wel het meest centrale woord.

Iemand schrijft daarover: Het gaat in de Bijbel om liefde en eigenlijk zijn alle Bijbelverhalen daarvan illustraties en voorbeelden.

En ook in bijna alle andere religies heeft ‘liefde’ een centrale plaats.

Lao-Tse, een chinese filosoof uit 600 v Chr zei al:

Alleen de liefde overwint, alleen de liefde behoudt,

Wanneer de hemel een mens wil behoeden vervult hij diens hart met liefde.

Of Mahatma Gandhi in de eerste helft van de vorige eeuw: ‘Waar liefde is, is leven’

 

Hoe belangrijk in de Bijbel liefde is,

niet alleen de liefde voor God maar ook de liefde voor elkaar,

blijkt uit de woorden van Jezus in de evangelielezing van vandaag in Johannes 13.

Het zijn enkele verzen uit het laatste gesprek van Jezus met zijn leerlingen voor zijn gevangenneming en dood.

Vlak daarvoor heeft Jezus hen de voeten gewassen, gebaar van liefdevolle dienstbaarheid.

Wat daarna volgt is de zogenaamde afscheidsrede van Jezus.

Vier hoofdstukken lang is Jezus aan het woord, alsof hij de leerlingen nog één keer wil zeggen waar het om gaat.

In de verzen die wij hebben gelezen gaat het over het aanstaande afscheid.

En dan opeens klinkt de oproep: ‘Heb elkaar lief’, als een laatste hartenkreet.

 

Liefde is de samenvatting van alles wat Jezus heeft gezegd, geleerd en gedaan.

En hij zal het in het vervolg van dit lange gesprek aan de maaltijdtafel ook nog een aantal keren herhalen:

‘Als je mij liefhebt, houdt je aan mijn geboden’.

‘Blijf in mijn liefde’, ‘mijn gebod is dat jullie elkaar liefhebben, zoals ik jullie heb liefgehad’

En nog een keer: ‘heb elkaar lief’.

 

In ons gedeelte van vanmorgen noemt Jezus het zelfs ‘een nieuw gebod’

Terwijl we dit gebod ook al vanuit het Oude Testament waarin bij Leviticus al staat: ‘heb de naaste lief als jezelf’,

we kennen de liefde als grootste gebod in de wet.

En ook in andere religies is liefde een belangrijk en centraal woord.

 

Maar Jezus noemt het hier nieuw omdat hij het hier zet in het verband van dat wat hij de leerlingen heeft gegeven en geleerd:

‘Zoals ik jullie heb liefgehad, zo moeten jullie elkaar liefhebben’.

In Jezus hebben de leerlingen, en daarin ook wij, de liefde van God leren kennen.

Deze woorden van Jezus,

juist op dit moment, bij de laatste maaltijd van Jezus met zijn leerlingen, na de voetwassing,

nadat Judas die hem zal verraden hen heeft verlaten,

deze woorden krijgen hier de diepgang van de weg die Jezus zal gaan.

De weg van onvoorwaardelijke liefde tot het uiterste, de weg naar het kruis waar Jezus zelfs zijn leven zal geven.                          

 

De liefde waartoe Jezus hier oproept, is liefde die dienstbaar is,

die zich inzet voor de ander, voor iemand die hulp of aandacht nodig heeft.

Zelfs zal Jezus zeggen: ‘de grootste liefde die iemand zijn vrienden kan tonen, is dat hij zijn leven voor hen geeft.’

Liefde die blijkt in het omgaan met elkaar.

Zoals het kindernevendienst thema het zegt: Liefde die je kunt zien.

Dus hoe mooi het ook is om over liefde te zingen, daarbij alleen kan het niet blijven.

Al die mooie woorden moeten ook in daden blijken.

Maar het zingen van en over liefde kan wel een inspirerende kracht daarvoor zijn.

Daarom is het goed om over de liefde te blijven zingen.

 

Liederen, muziek kan je dragen.

Muziek verbindt met elkaar, in het samen zingen en samen muziek maken.

Verbindt óok met elkaar als je niet bij elkaar bent,

het bezingen van liefdevolle herinneringen en van verlangen verbindt met degene of datgene wat je mist.

Zo kan muziek en liederen zingen ook troostend en inspirerend zijn.

 

Muziek verbindt over grenzen, ook over grenzen van taal en cultuur heen.

Zelfs al versta je de tekst niet, vaak voel je wel de emotie die in een lied bezongen wordt.

We zien het deze weken in de vele muzikanten en zangers uit Oekraïne die in allerlei programma’s optreden.

In concerten die worden gegeven waarvan de opbrengst naar Oekraïne en Oekraïense vluchtelingen gaat.

Ontroerend en hoopvol om te zien en te horen hoe daarin Oekraïense en Russische musici samen optreden en muziek uit beide landen spelen.

Om zo, naar hun eigen zeggen, ‘de verbindende kracht van muziek te laten zien en op te roepen tot vrede’.

 

Daarom is het goed om te blijven zingen en muziek te maken,

over liefde en over vrede voor alle mensen.

Volgende kerkdienst

Eerstvolgende kerkdienst is op
Zon 21 Augustus om 10:00 uur in

Informatie bij deze dienst:


Voorganger: Pastor Marja Griffioen-Verweij