Week 39 - Uit de Kerk op Ypenburg - Noaberschap

Uit de Kerk op Ypenburg

Noaberschap

door: ds. Attie Minnema

Soms lijkt iets ‘in de lucht te hangen’. In de Protestantse Kerk in Nederland en ook in onze wijkgemeente is het komende jaar het thema : ‘Goede Buren’. Tegelijk kom je her en der het thema ‘Noaberschap’ (Nabuurschap) tegen. De Academie voor Levenskunst in Nootdorp heeft het tot haar jaarthema gemaakt.

Ook de actualiteit roept de vraag naar dit thema op. In onze moderne tijd hoor je mensen soms zeggen dat ze nauwelijks contact met de buren hebben, dat ze hun buren eigenlijk niet kennen. “Iedereen is erg op zichzelf”. Vaak ken je mensen in een aantal straten verderop, in een andere stad of zelfs in een ander land beter dan degenen die naast je wonen.

Er is weinig meer over van de kleine woongemeenschappen waarin iedereen elkaar kende, waarin je eigenlijk allemaal elkaars buren was. We wonen in grote wijken en steden, als land zijn we deel van de wereld met allerlei internationale contacten, verbanden en organisaties. We zien op televisie  beelden uit heel de wereld en reizen zelf ook de wereld rond. We zijn allemaal wereldburgers. We spreken ook van buurvolken en buurlanden. De wereld waarin wij leven, wonen en werken is voor ons vele malen groter dan voor generaties voor ons.

Wat betekent in die wereld nabuurschap, hoe kunnen we in deze, moderne wereld ‘Goede Buren’ zijn?

Jezus zegt: ‘Heb je naaste lief’ en dan komt er een rijke jonge man bij hem en die vraagt Jezus: ‘Wie is mijn naaste?’. Jezus zegt niet: ‘degene die naast je woont of in jouw buurtschap’. Jezus vertelt de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan en de naaste blijkt te zijn degene die op jouw pad komt en die jouw hulp nodig heeft. Zelfs als dat iemand is van een ander, een vijandig volk, iemand waar je normaal gesproken niet mee omgaat.

Allerlei mensen komen op ons pad. Dagelijks misschien in onze steden, in ons land, als we reizen maken. Deze weken zien we duizenden mensen van verder weg die hulp nodig hebben. Via de beelden op televisie, met treinen of op allerlei andere manieren komen ze op ons pad.

Als we het niet eigenlijk al zijn in wereldverband, worden wij nu buren van deze mensen en wat betekent daarin nabuurschap?

Dat is geen gemakkelijke vraag en daar spelen allerlei gevoelens in mee: angst, vooroordelen, zorg voor je familie en tegelijk ook zorg en mededogen voor de vluchtelingen, begrip. Geen gemakkelijke vraag maar misschien een vraag om eens met je buren over te praten.

Week 37- Uit de Kerk op Ypenburg - Writer's block

Uit de Kerk op Ypenburg

Writer's block

door: ds. Attie Minnema

 

Bijna iedere week moet je als dominee een preek schrijven. Vanuit een landelijk Bijbels leesrooster worden Bijbelteksten aangereikt waarover de preek kan gaan. Natuurlijk kun je ook zelf Bijbelteksten kiezen, maar als je je aan het leesrooster houdt weet je dat in heel veel kerken in Nederland hetzelfde Bijbelverhaal wordt gelezen en uitgelegd. Dat is een mooie gedachte die de verbondenheid van alle christenen in ons land uitdrukt.

Maar niet ieder Bijbelverhaal is even gemakkelijk om een preek over te schrijven. En niet elke week lukt dat zomaar. Je zoekt als dominee naar een leuk en aansprekend begin, je wilt een verantwoorde uitleg geven en het liefst ook nog een verband leggen met de actualiteit en de tijd en samenleving waarin we leven. Samengevat: ‘waar gaat het Bijbelverhaal over en wat kunnen we ermee voor ons leven van iedere dag ?’.

Nogmaals: dat is niet altijd gemakkelijk. Je hoopt natuurlijk altijd op voldoende inspiratie, letterlijk : ‘ingeblazen worden’.  Vanuit gelovig perspectief betekent dat: de geest van God die ons inblaast wat te zeggen, niet woordelijk maar wel als aansporing, ingeving, hulp of creativiteit om gedachten te ontwikkelen. (inspiratie is nog niet zo gemakkelijk te omschrijven). Maar niet alleen schrijvers, ook dominees ervaren weleens Writer’s Block. Je zit achter de computer, met naast je het Bijbelverhaal, aantekeningen vanuit het bestuderen van het verhaal en commentaren daarover en dan moet je gaan schrijven. En er komt niets, het scherm blijft leeg. Of je hebt wel wat mooie gedachten maar het lukt niet om er een lopend verhaal, een preek van te maken en actuele gedachten bij te vinden.

Dan kan het helpen om maar even iets anders te gaan doen, boodschappen, wandelen, even afstand nemen. En dan opeens, terwijl je eigenlijk niet bewust over het Bijbelverhaal of de preek nadacht kunnen opeens mooie gedachten in je opkomen.

Iedereen kent dat wel : je moet iets bedenken, soms alleen maar een naam van iemand, maar je komt er niet op. Maar later, als je met iets heel anders bezig bent, schiet het je opeens te binnen.

Zo komen de beste ideeën ook voor de preek soms opeens in je op terwijl je met heel iets anders bezig bent, tijdens of terugfietsend van een afspraak of vergadering, op het sportveld, ’s morgens onder de douche.

Dat mag je dan denk ik ook zeker wel inspiratie noemen, alsof de gedachten je zomaar worden ingeblazen. Alsof de Geest je Writer’s Block zo wegblaast.

Week 33 - Uit de Kerk op Ypenburg - Dankbaarheid

Uit de Kerk op Ypenburg

Dankbaarheid

door: ds. Attie Minnema

Op verschillende momenten kwam ik de afgelopen weken de suggestie tegen om een kaartje of een brief (geen e-mail !!!) te schrijven naar iemand. In het ene geval ging het over de eenzaamheid van mensen, ouderen of zieken, alleenstaanden, juist in deze vakantietijd en om door een kaart of een brief iemand in die situatie wat aandacht te geven en zo een klein beetje de eenzaamheid te verzachten.

Ergens anders las ik de suggestie om een brief te sturen aan iemand die je eigenlijk al veel eerder had moeten bedanken, iemand die iets voor je gedaan heeft of voor je heeft betekend. Dat doet niet alleen die ander goed maar geeft ook jezelf een goed gevoel, een geluksgevoel dat volgens de onderzoeker zelfs enkele weken kan blijven hangen.

Heel veel cursussen en zelfhulpboeken geven tips om je gevoel van dankbaarheid te vergroten. Schrijf bijvoorbeeld aan het eind van iedere dag vijf zaken op waar je dankbaar voor bent.

Dankbaarheid is een ervaring van iets positiefs waar je niet zelf verantwoordelijk voor bent, wat je niet zelf hebt gedaan of bewerkt. Wat je onverdiend hebt gekregen, een cadeautje dus. En het is natuurlijk altijd leuk om zomaar een cadeautje te krijgen. Daar bij stil te staan, bij die positieve ervaring geeft je een goed gevoel.

Maar hoe goed ook, daar zou het eigenlijk niet bij moeten blijven.  Het schijnt wetenschappelijk bewezen te zijn dat het uiten van dankbaarheid juist ook heel goed is en jezelf ook echt goed doet. Volgens datzelfde onderzoek zijn mensen die dankbaarheid gaan uiten lichamelijk gezonder. En de positieve levenshouding die groeit heeft ook nog eens invloed op je relaties, die worden er beter van. En op hoe je kijkt naar de wereld om je heen, door een houding van dankbaarheid leer je ook steeds meer het positieve in de wereld te zien en te waarderen.

Zijn Nederlanders een dankbaar volk? Het is moeilijk daar in het algemeen iets over te zeggen. Soms zeggen mensen dankbaar te zijn voor hoe goed ze het hebben. Maar Nederlanders kunnen ook vreselijk klagen over de kleinste dingen. Het woord dankbaarheid kom je toch eigenlijk niet zoveel tegen. Je zou kunnen zeggen dat het een vooral een christelijk begrip is. Dankbaarheid naar God toe voor alle zegeningen en goede dingen waarvan je mag genieten. Maar dat heeft niet bij iedereen een positief gevoel achtergelaten. ‘Dankbaar moet je zijn’ zong Robert Long al, en dat klonk niet positief want gekoppeld aan nederig en klein en dankbaar moest je zijn terwijl het je misschien helemaal niet zo goed ging.

Maar zo is dat ook in het geloof natuurlijk niet bedoeld. Echte dankbaarheid heeft te maken met verwondering over de mooie dingen van het leven en de wereld. Het besef dat alles wat je hebt niet zomaar vanzelfsprekend is, of dat je daar zomaar ‘recht op hebt’. Het is goed en doet je goed om af en toe even stil te staan bij hoe goed je het hebt, bij de goede dingen en bij familie en vrienden in je leven. En dankbaarheid daarover laten merken doet niet alleen je zelf maar ook de ander of anderen goed.

De vakantietijd lijkt een goede tijd om te oefenen in dankbaarheid. En: om de tijd te nemen om die kaart of die brief te schrijven.

Week 30 - Uit de Kerk op Ypenburg - SLOW

Uit de Kerk op Ypenburg

SLOW

door: ds. Attie Minnema

Het is volop vakantietijd, waarin het allemaal even wat rustiger aan mag. Een aantal weken niet naar school of naar het werk, misschien voor studenten met een vakantiebaantje maar toch ook tijd met wat extra vrije tijd om leuke dingen te doen, om met familie, vrienden of vriendinnen op te trekken. Om tot rust te komen, om na de vakantie weer volop aan het werk of naar school te kunnen gaan. In de vakantie mag het tempo wat lager zijn.

Tegelijk zie je een trend om niet alleen in de vakantietijd, maar ook in het gewone, dagelijkse leven wat meer rust te nemen en het leven wat rustiger, trager te leven. Een tegenbeweging tegen de drukte,  de jachtigheid en de volheid van de tijd waarin we leven. Ik weet van een koffiehuis dat een stiltecafé wil zijn, waarin ‘slowkoffie’ wordt geserveerd, waar de koffiebonen gemalen worden en de koffie weer vers gezet wordt. In plaats van allerlei soorten koffie die uit een duur en modern apparaat getapt kan worden. Bij het binnenkomen in dit koffiehuis moet je je mobiele telefoon inleveren, deze wordt in een kluisje gelegd en tegelijk aan de stroom. In het koffiehuis heerst rust en stilte, telefoons , smartphone, Iphone en laptops zijn ‘verboden’. Zodat, als je het stiltecafé verlaat, jijzelf en je telefoon weer opgeladen zijn.

Dat stiltecafé zal niet het enige voorbeeld zijn van plekken in ons land waar men de jachtigheid van het dagelijkse leven probeert te doorbreken. Zo is er ook een Slow Movement die het dagelijkse leven wat wil vertragen en zelfs lijkt Slow Food steeds meer een trend te worden tegenover FastFood. Het is duidelijk dat we in onze maatschappij niet op dezelfde manier door kunnen rennen. Burned out is bij jong volwassenen en zelfs bij tieners een groeiend probleem, als gevolg van steeds maar meer prestaties te moeten leveren.

Van oudsher is de kerk een plek van rust en stilte en bezinning. Maar veel mensen weten de weg naar de kerk niet meer te vinden. Tegelijk is de behoefte aan rust en bezinning groot. Gelukkig dat op allerlei plekken en manieren daar ruimte en aandacht voor is.

Deze vakantietijd is een tijd om tot rust te komen, te ‘vertragen’. Hopelijk lukt het na de vakantie om dat vast te houden. Blijkt dat lastig dan is er behalve het stiltecafé ook altijd de kerk om binnen te lopen en een uurtje rust en bezinning te vinden.

Week 25 - Uit de Kerk op Ypenburg - Met de billen bloot

Uit de Kerk op Ypenburg

Met de billen bloot

door: ds. Attie Minnema

Een Nederlander is met drie andere toeristen in Maleisië veroordeeld omdat ze op een heilige berg naaktfoto’s van elkaar hadden gemaakt. Enkele dagen later was er in datzelfde gebied een dodelijke aardbeving waarbij 18 slachtoffers vielen. De plaatselijke bevolking gelooft dat de aardbeving heeft plaatsgevonden vanwege de woede van de goden van de berg vanwege de foto’s. Gelukkig voor de Nederlander werd hij veroordeeld tot een fikse boete en de drie dagen die hij al in voorarrest had gezeten en kon hij na de uitspraak terug naar Nederland. Volgens zijn moeder heeft hij spijt en had hij de foto’s nooit genomen als hij had geweten hoe gevoelig dit lag. Volgens andere bronnen negeerden de toeristen de waarschuwingen van borden en van hun gids.

Natuurlijk kun je zegen dat het bijgeloof is te geloven dat een aardbeving wordt veroorzaakt door woedende goden vanwege een paar baldadige naaktfoto’s. Maar dat is natuurlijk niet waar het hier om gaat. Het nemen van dergelijke naaktfoto’s schijnt de laatste hype te zijn : een bilfie nemen op een bijzondere plek. Wie daar aan mee wil doen moet dat uiteraard vooral zelf weten. Maar als toerist mag van je gevraagd worden dat je beseft dat je te gast bent en dat je respect hebt voor de gewoonten en tradities van het land of de streek waar je verblijft.

We wonen in een wereld en in een land waarin heel wat culturen en religies samenleven. En iedereen kan inmiddels weten en geleerd hebben dat we als bewoners van hetzelfde land respect op moeten brengen voor elkaars gewoonten en levensbeschouwing. En dat geldt ook als je als toerist naar een ander land gaat, met name als dat een niet westers land is met een heel andere (belevings)wereld. Zoals je je van te voren verdiept in praktische zaken hoor je dat ook te doen m.b.t. de cultuur. Zoals wij dat zelf ook van toeristen en buitenlanders verwachten. Maar ook van elkaar met al onze verschillende geloven en levensbeschouwingen. Wie dat niet doet kwetst niet alleen de ander, maar loopt zelf ook de kans daar op een vervelende manier de gevolgen van te ondervinden. En: wie de billen brandt, moet op de blaren zitten.


Week 23 - Uit de Kerk op Ypenburg - Wij en zij

Uit de Kerk op Ypenburg

Wij en zij

door: ds. Attie Minnema

 

Vorige week sprak professor Maurits Berger, islamdeskundige van de universiteit Leden, in De Toevlucht o.a. over de mogelijkheid van de interreligieuze dialoog. Is echt gesprek tussen (aanhangers van) de verschillende religies mogelijk? Volgens prof. Berger niet. Je kunt elkaar vertellen over je eigen godsdienst, en dat is nuttig om meer van elkaar te leren kennen. Maar een echte dialoog in de zin van uitwisseling van standpunten waarbij je de mogelijkheid openheid dat je daardoor verandert van (geloofs)mening is niet echt mogelijk. Je gelooft immers je eigen godsdienstige opvattingen en zult daar in principe toch aan vast willen houden. Dit geldt overigens ook voor het gesprek tussen de verschillende christelijke stromingen die er zijn.

Toch, gaf prof. Berger aan, is gesprek en ontmoeting tussen aanhangers van verschillende godsdiensten heel nuttig. Om elkaar te leren kennen als medemensen. Hij gaf in zijn inleiding een aantal confronterende voorbeelden van de krampachtigheid en de (voor)oordelen waarmee we als verschillende bevolkingsgroepen en aanhangers van verschillende godsdiensten naar elkaar kijken en met elkaar omgaan. Het ‘wij en zij denken’ viert hoogtij, daar doe je aan mee al wil je het zelf niet.

Waarom worden jongeren nog steeds Marokkanen of Turken genoemd terwijl ze in Nederland zijn geboren en opgegroeid, en dus gewoon Nederlander zijn?

Waarom wordt hen steeds weer gevraagd hoe ze denken over IS en de aanslagen door moslimsextremisten? In de kerk weten we ook hoe vervelend het is het gevoel te hebben dat je je steeds weer moet verantwoorden tegenover bijvoorbeeld het anti-homostandpunten van bepaalde kerken en stromingen.

Wie vond het niet goed dat burgemeester Aboutaleb durfde te zeggen: ‘wie het niet eens is met hoe we hier in Nederland met elkaar leven rot maar op’, maar dat wordt niet gezegd tegen krakers, voetbalhooligans of motorbendes die met geweld de boel vernielen.

We leven in een land met mensen uit allerlei landen en met veel verschillende religies en levensbeschouwingen. Dat is een realiteit en daarmee moeten we (leren) leven. We kunnen als ‘blanke’ Nederlanders ons niet meer presenteren als degenen die hier ‘eigenlijk’ horen en de gang van zaken mogen bepalen. Het ‘wij – zij denken’ moet worden tot ‘wij’ en samen, wij Nederlanders die samen-leven, en die rekening houden met elkaars gewoonten, geloof- of levensovertuiging. Als eerste is daarvoor nodig dat we elkaar leren kennen, daarom is ontmoeting belangrijk. En het is ook aan kerken om daarin een rol te vervullen, in alle openheid, vanuit de overtuiging dat ieder mens een kind van God is. Ook als die ander God noemt en aanbidt met een andere naam.

U bevindt zich hier: Home De Dominee Uit de Kerk op Ypenburg