Week 53 - Uit de Kerk op Ypenburg - Zachte krachten

Uit de Kerk op Ypenburg

Zachte krachten

door: ds. Attie Minnema

De afgelopen week rond Kerst kwam de volgende dichtregel in mijn gedachten: ‘De zachte krachten zullen zeker winnen’. Een dichtregel van Henriëtte Roland Holst (1869-1952).

We leven in een wereld die steeds harder en agressiever lijkt te worden: oorlogsgeweld, aanslagen die steeds dichterbij komen, protesten in ons eigen land tegen de opvang van vluchtelingen, zelfs een maaltijd of een zwemuitje wordt hen niet gegund, gemeenteraadsleden worden bedreigd. Uitingen om bezorgd en misschien zelfs wel een beetje angstig over te zijn. In die wereld hebben we Kerst gevierd. En hoe zal dat in het komende, nieuwe jaar zich verder ontwikkelen?

Maar daarin, in deze onrustige tijd, hebben toch weer heel veel mensen toch Kerst gevierd. Hebben we toch weer dat verhaal verteld van een klein kind dat geboren is, lang geleden. Dat kind dat, toen het opgegroeid was, ons liefde en mededogen heeft geleerd en voorgedaan. Een verhaal dat blijkbaar  nog steeds heel veel mensen aanspreekt en raakt. Dat verhaal van een kind dat een vluchteling werd,  dat moest vluchten voor de wrede koning Herodes en uiteindelijk door de machthebbers aan het kruis werd gehangen. Nu kun je cynisch zeggen dat toen dus de machthebbers hebben gewonnen door die mens Jezus aan het kruis te vermoorden. Maar we vertellen zijn verhaal nog steeds en vieren nog steeds zijn geboorte en, na zijn dood, zijn opstanding. Dus blijkbaar is dat verhaal van liefde en mededogen niet met hem aan het kruis geëindigd. Was het sterker dan de machten die het het zwijgen op wilden leggen.

‘De zachte krachten zullen zeker winnen’, ongeveer een eeuw geleden heeft Henriëtte Roland Holst die hoop al in een gedicht gevangen, dat ‘liefde de machten die haar omkluistren uiteindelijk zal overwinnen’. Dat is denk ik toch waardoor nog steeds zoveel mensen door het kerstverhaal wordt geraakt, omdat het die hoop levend houdt. Hoop die dan toch weer moed en vertrouwen geeft, ook om het nieuwe jaar in te gaan.

Alvast de zachte kracht van heil (heelheid), zegen en vrede toegewenst voor het nieuwe jaar !

Week 51 - Uit de Kerk op Ypenburg - Wees niet bang

Uit de Kerk op Ypenburg

Wees niet bang !

door: ds. Attie Minnema

Onderzoeken en peilingen onder de bevolking laten zien dat er op dit moment bij veel mensen angst is. Men is bang vanwege de terreuraanslagen en dreiging die steeds dichterbij lijken te komen. Bang vanwege de vele vluchtelingen die de wereld, en vooral Europa, rond zwerven op zoek naar een plek om te leven. Bang misschien ook voor de klimaatsverandering waarover net de afgelopen twee weken een grote conferentie is gehouden.

Die angst, en misschien voor nog wel meer dingen, is begrijpelijk. Wie voelt die niet soms? Er zijn zoveel grote vragen en schijnbaar onoplosbare conflicten, zoveel onrust in de wereld. Waar gaat het naar toe, met de wereld, met ons land, met ons eigen leven?

Helaas wordt die, begrijpelijke, angst soms ook nog eens extra aangewakkerd door bepaalde groepen in de samenleving en zelfs door politici. Door te spreken over een tsunami van vluchtelingen, door vluchtelingen, mannen, af te schilderen als testeronbommen. Eerlijk gezegd wordt ik meer bang van dergelijke vooroordelen en agressieve en grove protesten.

In deze weken bereiden we ons in de kerk voor op Kerst en lezen we het verhaal van een nieuwe toekomst in de geboorte van een kind. Een verhaal dat ook speelt in een onrustige, moeilijke tijd, zo’n 2000 jaar geleden. In dat verhaal verschijnt een aantal keren een engel die zegt: ‘Wees niet bang’. Het schijnt dat dit 365 keer in de Bijbel staat: voor elke dag één keer: ‘Wees niet bang’. Dit betekent niet dat je nooit bang mag zijn. Jezus zelf laat zien dat je je angst mag uiten als hij vlak voor zijn dood bidt tot God. Maar Hij heeft ook laten zien dat het antwoord op angst niet is geweld, schelden, kwaad met kwaad vergelden. ‘Wees niet bang’ is een bemoediging om vast te houden aan dat waar je in gelooft, soms in alle kwetsbaarheid en zo angst te overwinnen. Het is een woord dat vertrouwen geeft,  om op weg te gaan, om je leven te leven. Niet alleen omdat angst een slechte raadgever is, maar omdat, als je met die woorden op weg gaat, er vertrouwen kan groeien, in jezelf, in ontmoetingen met mensen. In ontmoetingen leer je de ander kennen, die vaak een mens is net als jij met verlangen naar liefde en vrede. Daarom: Wees niet bang!

Week 50 - Uit de Kerk op Ypenburg - Prettige …… dagen !

Uit de Kerk op Ypenburg

Prettige …… dagen !

door: ds. Attie Minnema

De maand December komt weer snel dichterbij, Sinterklaas en Kerst krijgen weer volop aandacht in de winkels. Feesten met een van oorsprong christelijke herkomst, al zullen misschien vooral wat betreft Sinterklaas weinig mensen dat beseffen.

Sint Nicolaas was een bisschop uit Myra, in Spanje, in de 4e eeuw en beschermheilige van onder andere zeelieden, handelaars, gevangenen, prostituees, ongehuwde vrouwen, geliefden, en: kinderen. Dat het Kerstfeest een christelijke achtergrond heeft, de geboorte van Jezus Christus, zal toch waarschijnlijk bij de meeste mensen nog wel bekend zijn?

Dus, hoe graag sommige dat ook willen ontkennen, religie speelt nog steeds een rol in onze samenleving. Al raakt de christelijke betekenis van de genoemde feesten wel meer naar de achtergrond en wordt zowel Sinterklaas als Kerst steeds meer vooral een familiefeest van gezelligheid en cadeautjes. Winkels halen in de Decembermaand een groot deel van hun jaarlijkse omzet binnen. Maar zelfs daarin, in de reclamecampagnes met het oog op de Decembermaand, ontbreekt niet de religieuze gedachte.

Eén van de grote warenhuizen heeft dit jaar als slogan voor de maand December : ‘Prettige Geefdagen’. Mijn eerste reactie was er één van ergernis: ‘draait het dan echt alleen nog maar om cadeaus?’, maar dan onderschatten we de winkelbranche want : ‘Geven is namelijk veeeeel leuker dan krijgen’, licht het warenhuis toe. En dat herinnert aan de christelijke gedachte die volgens de apostel Paulus al door Jezus is genoemd: ‘Het is zaliger te geven dan te ontvangen’.

Dus als kerk en als gelovigen moeten we dan misschien maar blij zijn met de leus van deze winkelketen voor de Decembermaand.

Toch is er nog wel iets meer over te zeggen. Want de basis van het ‘geven dat zaliger is’, ligt in het christelijk geloof toch weer in het ontvangen. Het ontvangen van de komst van Gods Licht, van het kind Jezus, in de wereld. En de openheid daarvoor leert ons ook openheid voor elkaar, om de ander te ontvangen in ons leven. We leven, zegt men, in een individualistische maatschappij, ik-gericht en ‘ik redt mij zelf wel’. Maar ‘geen mens is een eiland’ zingt een wat ouder liedje al, we kunnen niet zonder de ander en wie jij bent en kunt zijn word je door te leren van en te groeien aan elkaar.

En ook als we kijken naar de grote wereldproblemen van dit moment, de vluchtelingen, de religieus gefundeerde aanslagen zoals in Parijs, dan wordt deze wereld en samenleving een koude, angstige en eenzame wereld als we ons (blijven) afsluiten voor mensen die anders zijn, denken of geloven dan wij, of mensen die onze hulp nodig hebben. De belangrijkste basis voor een goede samenleving is toch nog altijd het geven en ontvangen van meeleven en mededogen, over en weer.

Week 47- Uit de Kerk op Ypenburg - Kloosters: nog van deze tijd?

Uit de Kerk op Ypenburg

Kloosters: nog van deze tijd?

door: ds. Attie Minnema

Vorig weekend waren we weer met een groep vanuit onze wijkgemeente in een klooster in Brabant. Bijna twee etmalen deden we mee in het ritme van de vieringen, we hadden een gesprek met één van de broeders en daarnaast ons eigen programma van gesprek en bezinning.

Het klooster waar wij verbleven is een klooster waarin de monniken zich vooral bezig houden met een aantal vieringen door heel de dag heen van ’s morgens heel vroeg tot in de avond, met gebed, meditatie, studie en werk in het klooster. Zo zij er meer kloosters, naast kloosters waarvan de zusters of broeders juist een deel van hun tijd in de maatschappij werken (of werkten).

Is zo’n klooster nog wel van deze tijd, kun je je afvragen. Kloostergemeenschappen zijn veel kleiner dan ze vroeger waren en functies van onderwijs, armen of ziekenzorg zijn nu door maatschappelijke instellingen overgenomen.

Toch geven de kloosterbroeder en zusters zelf een bevestigend antwoord op deze vraag. Nog steeds zijn er wel enkele nieuwe intredingen in kloosters (de laatste jaren zelfs meer dan de jaren daarvoor), maar vooral vervullen kloosters een belangrijke functie als het gaat om het ontvangen van gasten die één of meer nachten verblijven in het klooster. In sommige kloosters is dit zelfs enkele duizenden overnachtingen per jaar. Er is, aldus de kloosterlingen, grote nood en behoefte aan stilte, onthaasting en onthechten, mensen bezoeken een klooster voor korte of langere tijd om weer opnieuw evenwicht in hun leven te vinden. En, zegt een pas gekozen abt, het hoofd van een klooster, ‘kloosters hebben ook een profetische functie, ze laten zien in deze moderne, geseculariseerde tijd, dat God er is, nog steeds in deze wereld.’

Een verblijf van twee dagen in een klooster is natuurlijk erg kort, maar toch lang genoeg om iets te ervaren van de weldadige rust en stilte die er heerst, tijd om tot bezinning te komen zonder afgeleid te worden door werk, sociale verplichtingen of allerlei (social) media.

In onze wijkgemeente in Ypenburg proberen we af en toe ook zulke momenten te creëren. Momenten van stilte en gebed in de kerkdiensten, de kerkdienst op zich is een moment van rust en onthaasten, stilte en meditatie is er in de maandelijkse meditatiekring. Korte momenten, eigenlijk te weinig en te kort, maar deels ook bedoeld als oefening om thuis af en toe de stilte te zoeken, momenten van rust en bezinning. Want ik denk dat de kloosterlingen gelijk hebben, dat er in onze jachtige en vaak onrustige wereld een groot behoefte is aan stilte, om tot jezelf en wie weet tot God te komen.

Week 44- Uit de Kerk op Ypenburg - Beeldvorming

Uit de Kerk op Ypenburg

Beeldvorming

door: ds. Attie Minnema

Velen zullen de beelden of de foto’s hebben gezien van de woedende Steenbergenaren op de informatiebijeenkomst over asielzoekers. Midden op één van de foto’s staat een blonde vrouw die met open mond en opgeheven vuist schreeuwt. Zij werd het beeld van de boze aanwezigen.

Een paar dagen later staat in dagblad Trouw een gesprek met haar en ook weer een foto met daarop een leuke blonde 30 jarige vrouw, alleenstaande moeder van een dochtertje en van een zoontje dat vlak na de geboorte stierf. “Die schreeuw van boosheid is tien jaar ellende”, vertelt ze, “Tien jaar hulpverlening, tien jaar tegen een betonnen muur aanlopen”. Inmiddels is ze zelf hulpverleenster voor mensen met schulden om hen te helpen er weer bovenop te komen, zelfredzaam te maken. Met hart en ziel doet ze haar werk en staat dag en nacht voor haar cliënten klaar.

Zo wordt het beeld van die ene foto genuanceerd. Zo wordt deze vrouw van beeld van boze burgers tot beeld van mensen die jarenlang frustraties hebben opgelopen, tegenslagen hebben gehad en zich daarin in de steek gelaten voelen door overheid en hulpinstanties. Lang niet allemaal zijn het racisten of relschoppers. Maar zelfs iemand die oproept tot respect: “of je nu jood, christen of islamiet bent, je moet elkaar respecteren”.

Het is goed dat dit beeld van deze Steenbergse inwoonster bijgekleurd wordt. Zoals ook de beelden van asielzoekers als ‘testeronbommen’ bijgekleurd moeten worden, door eerlijke informatie en persoonlijke contacten van bijvoorbeeld vrijwilligers in asielcentra. De media, t.v. en kranten kunnen daar een belangrijke rol in spelen door hoe ze over daarover berichten. En wij als ‘publiek’ moeten de bereidheid hebben ons daar in te verdiepen en die berichtgeving dan ook te lezen. Alleen met eerlijke beelden over en weer en met luisteren naar elkaar en met kennis en begrip voor elkaars situatie en achtergrond kunnen we een weg vinden in de moeilijke problematiek van de opvang van asielzoekers.

Vele kerken willen graag een rol spelen in de opvang van asielzoekers, heel veel kerkelijke vrijwilligers  hebben zich daarvoor al aangemeld. Maar we moeten ook in en vanuit de kerken een open oor hebben voor alle betrokkenen, voor vluchtelingen en voor landgenoten die met angst en zorg en soms ook boosheid de komst van vluchtelingen aanzien. Jezus ging in zijn tijd met iedereen om, en zou in onze tijd vast bij asielzoekers, maar ook bij deze Steenbergse vrouw op de koffie zijn gegaan. Laat dat dan ook beeldvormend voor ons zijn.

Week 41 - Uit de Kerk op Ypenburg - Kerk 2025

Uit de Kerk op Ypenburg

Kerk 2025

door: ds. Attie Minnema

Afgelopen week verscheen een rapport over de Protestantse Kerk in 2025. Een rapport over de toekomst van de kerk, geschreven door de scriba (secretaris) van de synode van de Protestantse Kerk. De synode is het hoogste bestuursorgaan waarin vertegenwoordigers zitten van de plaatselijke protestantse kerken: dominees en gemeenteleden die ouderling of diaken zijn in hun eigen thuiskerk.

De synode en dus de kerk denkt na over de toekomst, de toekomst van de kerk en hoe we in de komende jaren kerk moeten en kunnen zijn. De kerken, ook de Protestantse kerk wordt kleiner. Minder Nederlanders zijn lid van de kerk en ieder jaar loopt het ledenaantal terug, vooral door overlijden van (oudere) gemeenteleden en doordat er minder gemeenteleden hun kinderen laten dopen.

Eeuwenlang is de kerk een volkskerk geweest, al moeten we ook weer niet denken dat sinds het begin van de jaartelling de kerken altijd ‘bomvol’ hebben gezeten. Het beeld van de kerk met volle kerken waarbij men twee keer per zondag naar de kerk ging, is vooral het beeld van eind 19e en 20e eeuw tot ongeveer de jaren 60 van die vorige eeuw.

Maar nu krimpen de kerken en vormen we als protestantse gelovigen een minderheid in Nederland. Het is onvermijdelijk dat daarmee het beeld en de aanwezigheid van de kerk ook verandert. Kon je  voorheen in ieder dorp een kerktoren boven de huizen uit zien steken, en in steden meerdere torens, die ook iedere zondag nog in gebruik waren, steeds meer kerken worden gesloten en zelfs afgebroken. Wat soms veel verdriet betekent voor trouwe gemeenteleden voor wie die kerk verbonden is met doop, huwelijk en begrafenissen in hun gezin en familie.

De kerk wordt kleiner wat betreft het ledental, maar dat hoeft niet direct te betekenen dat ook de rol van de kerk kleiner wordt. De kerk is nog steeds de grootste vrijwilligersorganisatie in ons land en denkt op allerlei manieren na over haar rol in de participatiesamenleving. In kerken zijn uitdeelpunten van de voedselbank, zorg- en schuldhulpmaatje projecten. En ook bij hulp aan de vluchtelingen in ons land speelt de kerk in veel plaatsen een belangrijke rol. Dat doen we als kerk niet om leden te werven, om ‘zieltjes te winnen’ maar omdat het onze opdracht is om onze naaste, de mensen om ons heen die hulp nodig hebben, te helpen. Zo is het ooit begonnen vanuit Gods opdracht om de wereld te maken tot een goede, leefbare wereld. Zo heeft Jezus ons dat voorgedaan en dat zullen we blijven doen, ook na 2025.

U bevindt zich hier: Home De Dominee Uit de Kerk op Ypenburg