Lezing Oude Testament Jesaja 9: 1 – 6,

 

Lezen: Johannes 1: 1 – 5, 14,



Hoeveel kaarsen zullen er deze dagen van Kerst, deze december dagen wereldwijd aangestoken worden en branden?

In kerken, bij mensen thuis.

Hoeveel lichtjes in kerstbomen, in winkelcentra?

Niet te tellen, lijkt mij.

Overal proberen mensen met kaarslicht de donkere dagen te verlichten.

Ook al ben je misschien niet bang in het donker, we leven toch liever in het licht.

Het verlangen naar licht zit, denk ik, diep in ons allemaal.

En eigenlijk in alle godsdiensten speelt licht een belangrijke rol.

Licht dat de duisternis verdrijft, het donker van de nacht, maar ook de duisternis in het leven.

De duisternis van verdriet of zorgen, van eenzaamheid, pijn of angst.

 

Het verlangen naar licht, juist in het donker, is een algemeen menselijk verlangen.

Al voor het ontstaan van het christendom in de oude heidense culturen vierde men het winterzonnewendefeest.

In de donkerste tijd van het jaar, op of rond de kortste dag, riep men de goden aan en bad en hoopte men op de terugkomst van het licht, in het besef van afhankelijkheid daarvan.

En in dezelfde tijd van het jaar,

net na de kortste dag, dus het gaat alweer op weg naar licht,

vieren wij het kerstfeest, feest van het licht, het licht van God dat wij verwachten.

 

Kerst, als feest van het licht, de geboorte van Jezus, Licht der wereld, wordt eigenlijk pas gevierd sinds de vierde eeuw.

Niemand wist toen op welke datum Jezus precies is geboren.

Men heeft er toen voor gekozen om de geboorte van Jezus te vieren op de datum van het oude heidense winterzonnewende feest en van het feest van de zonnegod op de Romeinse kalender.

Omdat die verbinding ook prachtig past, het uitzien en verwachten van het licht.

Jezus wordt immers ook ‘Licht der wereld’ genoemd, of Morgenster of Zonne der gerechtigheid.

Het kind dat voor zoveel mensen, armen, blinden, lammen, zondaars, licht zal brengen in de duisternis van hun leven, in een donkere wereld.

 

Licht speelt niet alleen in het verhaal van Jezus, maar door heel de Bijbel heen een belangrijke rol.

De profeten beloven het volk Israël in de donkerste tijden van hun geschiedenis, dat er weer licht zal komen.

‘Het volk dat in duisternis ronddoolt ziet een schitterend licht’, schrijft Jesaja in onze lezing.

Maar nog eerder, direct in het begin van de Bijbel, in het scheppingsverhaal, gaat het als eerste over licht, licht tegenover het donker.

Het eerste woord dat God spreekt is : ‘Er moet licht zijn’.

In de duisternis die lag over de aarde die woest en leeg was, onleefbaar dus, moest als eerste licht komen.

Zonder licht valt er niet te leven, is geen leven mogelijk.

Waar licht is kan geleefd worden, kan een nieuw begin zijn, nieuw begin van leven.

Geboren worden noemen we ook niet voor niets ‘het levenslicht zien’,

en dat bedoelen we meer dan dat een pasgeboren kind de ogen opent en het licht van een lamp of de zon kan zien.

Geboren worden, het levenslicht zien, is begin van leven, van een nieuw mens.

 

Zoals de Bijbel in Genesis begint met het woord van God dat licht roept, zo begint Johannes zijn evangelie met het Woord, het Woord waarin leven en licht is voor de mensen.

Zo vertelt de evangelist Johannes zijn geboorteverhaal, of eigenlijk is het een gedicht over de wording van Jezus.

Vertelt Johannes dat God opnieuw spreekt en licht roept, als een nieuwe schepping, een nieuw begin.

Een nieuw begin van licht en daarin van leven.

Opnieuw klinkt het Woord van God, dat Woord is mens geworden, heeft bij ons gewoond, vlees en bloed, zichtbaar, aanraakbaar tussen mensen, mens onder de mensen.

Meer dan waar ook heeft God zichzelf uitgesproken in hem, in Jezus.

Meer dan in wie ook licht in hem God op, kunnen wij God herkennen.

Gods aanwezigheid, liefde en barmhartigheid,

Jezus, sprekend God.

Als een mens vol van goddelijk licht heeft Jezus het Woord van God verder gesproken, verder vertelt en daadwerkelijk geleefd.

En zo licht gebracht in het leven van mensen, licht gebracht in de wereld.

We kunnen het lezen in al de evangelieverhalen van mensen die heel worden, opstaan, weer horen en zien, en weer kunnen en durven mee te doen in het leven.

We zien het bij anderen en hopelijk ook, soms, in ons eigen leven, hoe de boodschap van het evangelie, het voorbeeld van Jezus,

hoop en moed, liefde, geborgenheid en vertrouwen doet oplichten en groeien.

Zodat je het leven, ook als het moeilijk en donker voelt, toch weer aankunt.

Zodat we, ook als we ons machteloos voelen tegenover de zinloosheid van al de ellende in de wereld, toch blijven proberen ook daar weer licht en hoop te brengen.

 

‘In het begin was het Woord’, schrijft Johannes, Gods Woord dat licht en leven roept.

Maar dat is niet alleen iets van toen en toen, lang geleden, het scheppingsverhaal zegt veel meer:  ‘in beginsel’, dat is wat God doet en steeds weer doet ‘van toen af aan’.

Juist daar waar het donker is, en woest en leeg, daar roept God : Licht! als nieuw begin, ruimte en licht om in te leven.

 

Dat Lichtscheppende Woord van God is mens geworden, dat vieren wij vandaag met Kerst.

Dat Woord van God dat licht en leven geeft is mens geworden in het kind Jezus, licht der wereld

Dat licht van God schijnt tot op de dag van vandaag.

En waar wij het woord van God blijven spreken, in woorden en in daden, daar geven wij dat licht van God door.

Wij mensen hebben woorden, dat maakt ons uniek ten opzichte van dieren.

Misschien mag je zelfs zeggen: daarin lijken wij op God, dat wij woorden hebben en elkaar kunnen aanspreken.

Woorden kunnen, zoals het spreekwoord zegt, maken en breken.

Woorden kunnen kwaad spreken, iemand zwart maken, kwetsen, beledigen.

Maar woorden kunnen ook troosten, moed in spreken, door goede woorden te spreken,

door goede raad kun je iemand richting wijzen, weer op de goede weg zetten,

met een compliment of een woord van waardering kun je iemand zelfvertrouwen geven.

Of soms juist door zwijgend nabij te zijn, te luisteren geef je de ander de ruimte om zijn of haar zorgen en verdriet uit te spreken.

Zo kunnen woorden licht brengen, verlichting.

 

Woorden kunnen tot leven wekken.

Gods Woord schept leven en roept licht, steeds weer.

In het kind van kerst mogen wij ervaren dat dat Woord ook ons aanspreekt,

dat dat licht ook voor ons schijnt,

om te ontvangen en door te geven en verder te laten schijnen.

Dan wordt het licht.

 

Het boek ligt voor ons geopend.
Vertelt van verwachting
die wordt vervuld.
Vertelt van een weg naar
toekomst.

Licht breekt door
in de geboorte van Gods Mensenkind.
Licht,
onder ons geboren,
Gods geschenk dat leven doet.

 

Licht breekt door

waar mensen de weg gaan

in geloof, hoop en liefde.



Volgende kerkdienst

Eerstvolgende kerkdienst is op
Zon 23 September om 10:00 uur in De Toevlucht

Informatie bij deze dienst:
Oecumenische viering Vredesweek, thema: Generaties voor vrede, 10.00 uur in de H. Bartholomeuskerk aan de Veenweg. Net als in januari zal er een gezamenlijke viering zijn m.m.v. voorgangers en koorleden vanuit de drie kerken, de viering is georganiseerd door de Raad van Kerken.

Voorganger: Ds.A.Minnema
Ouderling van dienst: Ada vd Ster