Agenda komende week

Dinsdag 23 Mei 20:00-21:30
Cantorij - De Toevlucht


Dinsdag 23 Mei 20:00-22:00
werkgroep Vorming en Toerusting - De Toevlucht


Woensdag 24 Mei 20:00-22:00
wijkkerkenraad - De Toevlucht


Donderdag 25 Mei 20:00-22:00
meditatiewandeling - De Toevlucht


Maandag 29 Mei 20:00-22:00
leeskring Erfenis zonder testament - thuisadres

Zondag 9 april 2017

Lezing Oude Testament: Exodus 15: 27 – 16: 7 a,



Inleiding bij de Johanneslezing:

 

Wij volgen dit jaar samen met het kindernevendienstmateriaal het Luthers leesrooster, omdat we dit jaar 500 jaar Reformatie herdenken,

met Luther die in 1517 zijn 95 stellingen op de kerkdeur van Wittenberg spijkerde.

 

Vanwege dit Lutherjaar lezen we dit jaar het intochtverhaal volgens het Lutherse leesrooster uit het Johannes evangelie lezen, wat niet zo vaak voor komt.

Johannes beschrijft de intocht van Jezus ook heel anders dan de andere evangelisten.

Veel korter, al is Johannes wel weer de enige evangelist die de takken waarmee de mensen zwaaien ‘palmtakken’ noemt, waardoor deze zondag Palmzondag heet.

Hoewel palmen eigenlijk helemaal niet groeiden in het hoog gelegen Jeruzalem.

Bij Johannes leggen de mensen geen kleren op de grond, zoals Matteüs, Marcus en Lucas wel vertellen.

En het is ook niet Jezus die zelf de intocht organiseert en de leerlingen de opdracht geeft een ezel voor hem te halen.

De mensen beginnen met juichen en zingen, en Johannes vertelt dat Jezus, blijkbaar toevallig, een ezel ziet staan en erop gaat zitten.



Evangelielezing Johannes 12: 12 – 24, zingen: Lied 440: 1 en 4



Ik heb bij de inleiding op de lezing al enkele verschillen genoemd tussen Johannes en de andere evangelisten in hoe ze het intochtverhaal beschrijven.

Maar het belangrijkste verschil met de andere evangelisten is dat Johannes het intochtverhaal heel nadrukkelijk zet in het verband van de opwekking van Lazarus uit de dood.

Dat is vlak daarvoor vertelt in hoofdstuk 11, Johannes is opvallend genoeg ook de enige evangelist die over dit grote wondergebeuren vertelt.

En het wordt in hoofdstuk 12, in en rond het intochtverhaal nog 3 keer genoemd.

Er staat zelfs dat ze mensen niet alleen vanwege Jezus komen, maar ook om Lazarus te zien die hij uit de dood had opgewekt.

En nog een keer schrijft Johannes :

‘Daarom gingen de mensen hem ook tegemoet, omdat ze gehoord hadden dat hij dit wonderteken had gedaan’.

Het maakt zelfs dat de Farizeeën tegen elkaar zeggen: ‘Je ziet dat we niets bereikt hebben: kijk maar, de hele wereld loopt achter hem aan’.

En direct daarna wordt verteld dat er zelfs Grieken zijn die Jezus willen ontmoeten.

 

Dit jaar het intochtverhaal dus uit het evangelie van Johannes, vanwege het Luthers leesrooster.

In dat Luthers leesrooster staat de intocht van Jezus in Jeruzalem zelfs twee keer in het jaar op het rooster.

Uiteraard op deze zondag, Palmzondag, en ook op de eerste zondag van Advent.

Bij de Angelicaanse kerk is dat ook zo.

Zij lezen het intochtverhaal dus twee keer per jaar.

En dat schijnt gebaseerd te zijn op een leesrooster nog van voor de Middeleeuwen.

Het hele kerkelijke jaar waarin we het  leven van Jezus volgen en gedenken, begint dus in Advent met het verhaal van zijn intocht in Jeruzalem.

Op de eerste zondag van Advent wordt het lijden en sterven van Jezus al in gedachten geroepen.

Daarmee wordt uitgedrukt dat de verlossing van de mens in Jezus, vanaf het begin af aan,  gaat via het kruis van Christus, de intocht is immers een intocht die gaat naar het kruis.

De intocht van Jezus in Jeruzalem weerspiegelt zijn intocht in ons leven, zijn komst in de wereld.

Advent is de voorbereiding op het feest van de geboorte van Jezus,

maar ook die geboorte wordt als gezien als een teken van het kruis, omdat er immers voor hem geen plaats was in de wereld.

 

Deze verbinding tussen Palmzondag en Advent is ook te horen in verschillende adventsliederen en veel adventsmuziek.

Het ‘Hosanna zingen’ en ‘gezegend de koning die hier binnenrijdt’ wat wij vandaag op Palmzondag hebben gezongen, klinkt ook in adventsliederen.

Na de Johanneslezing zongen we een adventslied, lied 440:

‘Ga, stillen in den lande, uw koning tegemoet, de intocht is op handen

en: ‘laat ons voor alle dingen, Hem ons hosanna zingen’.

Maar het had ook lied 435, ook een adventslied, kunnen zijn: lied 435

Hef op uw hoofden poorten wijd! Wie is het die hier binnenrijdt?

Gezegend zij het land de stad, waar deze koning binnentrad.

Gezegend ’t hart, dat openstaat en Hem als koning binnenlaat.

De palmen van uw eerbied spreidt de weg langs, die uw koning rijdt.

Advent en Palmzondag.

Zo zingen ook wij in onze adventsliederen over de intocht van Jezus in Jeruzalem als spiegel van de intocht van Jezus in ons leven.

 

De intocht van Jezus in Jeruzalem als spiegel van de intocht van Jezus in ons leven,

de menigte mensen die niet alleen voor Jezus komt, maar ook om Lazarus te zien, die is opgewekt uit de dood,

de Farizeeën die zeggen dat de hele wereld achter Jezus aanloopt,

dat roept lijkt mij voor ons de vraag op:

‘Waarom lopen wij achter Jezus aan?, ‘Waarom volgen wij Jezus?’

Een vraag die juist ook in onze tijd wel actueel is, onze tijd waarin niet bepaald ‘de hele wereld’ achter Jezus aanloopt, zeker niet hier in het westen.

 

Waarom lopen wij achter Jezus aan?

Waarom willen wij een volgeling, een leerling van Jezus zijn?

Zitten we vandaag hier weer in de kerk en staan we daarmee als het ware tussen de mensen in het Bijbelverhaal die zwaaien met palmtakken

– al hebben vooral de kinderen dat vanmorgen gedaan met hun palmpaasstokken, -

en juichen wij ook voor Jezus en hebben we gezongen:

‘Hosanna, hosanna, de Heer komt voorbij

Hij rijdt op een ezel, gezegend is hij.

Wij komen met palmen hem blij tegemoet

Geprezen zijt Gij, Jezus Messias.

Hosanna, hosanna, hosanna.’

 

Waarom zou je Jezus achterna lopen en volgen?

Goed beschouwd is het toch geen verhaal meer van deze tijd.

Neem nou dat gebeuren dat steeds erin door klinkt, over de opwekking van Lazarus.

Wat moet je nu nog met zo’n verhaal?
Kunnen we dat nog geloven, dat iemand die dood is weer levend wordt?

Zo’n wonderverhaal, Jezus als wonderdoener, de uitleg van dat soort verhalen is vaak veel meer symbolisch, dat het erover gaat dat vanuit doods en doodgelopen leven je weer op kunt staan en opnieuw, als nieuw, kunt leven.

En wat moet je, kún je met zo’n verhaal van Lazarus als je zelf in je leven iemand verloren hebt aan de dood, definitief?

Niks geen opwekking of opstanding.

 

Misschien is het ook wel de vraag of wij Jezus achterna zouden lopen en zouden blijven volgen?
De menigte mensen die hem in het intochtverhaal toejuicht zal over een paar dagen schreeuwen ‘Kruisigt hem!’.

Wat zouden wij doen?
Nu hebben we gemakkelijk praten, - dat is natuurlijk niet helemaal waar, want we zijn als kerk en christenen een minderheid in ons land, -

maar wij weten nu wel hoe het verhaal afloopt.

Dat dit verhaal van de intocht weliswaar uitloopt op het kruis van Jezus, maar daarna ook op Pasen, Opstanding.

En dat het verhaal, het leven van Jezus meer dan 20 eeuwen mensen heeft geïnspireerd om te leven in navolging van Jezus.

Om naastenliefde, barmhartigheid, te doen, om ook steeds weer op te staan tegen onrecht, armoede, tegen het veroordelen van mensen.

 

Maar als we dat allemaal nog niet zouden weten, zouden we dan ook Jezus blijven volgen en toejuichen?

Om wie hij is?

Of zouden we ook komen vanwege Lazarus die hij uit de doden heeft opgewekt?
Dat zouden we toch wel willen zien?

Wat dat betreft kunnen we de menigte daar in Jeruzalem wel begrijpen.

Het is bijna het joodse Paschafeest, het feest van redding en bevrijding uit Egypte, dat land van slavernij en onderdrukking.

En wie weet zal Jezus, die wonderdoener, nu bevrijding brengen van de Romeinen.

Misschien is hij wel de lang verwachte Messias, die zal bevrijden van de onderdrukkers, de Assads, de extremistische, terroristische aanslagplegers van die tijd.

Die zal bevrijden van de angst en vrede en rust zal brengen.

De palmtakken die Johannes dus als enige evangelist beschrijft die verwijzen ook naar de overwinning van de Makkabeeën 140 jaar voor Christus.

Jezus wordt alleen hier bij Johannes toegejuicht als ‘koning van Israël’.

Dus Johannes beschrijft deze intocht ook als een politieke demonstratie.

 

Dat verlangen naar bevrijding, dat herkennen we denk ik wel.

Bevrijding van alle problemen en bedreigingen die er nu ook in onze tijd zijn.

We hoeven alleen maar aan de aanslag afgelopen vrijdag in Zweden te denken, de zoveelste aanslag, of de strijd in Syrië zelfs met gifgas.

Of het geweld tegen homo’s, of de mensen die tussen wal en schip dreigen te vallen in de zorg, die van eenzaamheid maar liever dood zouden willen zijn.

Als er toch eens iemand zou komen die aan dat alles een eind zou kunnen maken,

ja dan zouden wij ook wel willen juichen en zwaaien met takken, of via Facebook, twitter en noem maar op, op wat voor manier dan ook ons enthousiasme en Hosanna wel willen uitschreeuwen.

 

Maar zouden we Jezus ook blijven volgen en toejuichen zoals hij werkelijk is.

Een man op een ezel?

Zelfs zijn leerlingen begrijpen niet wat dat allemaal betekent.

Zij begrijpen het pas na Pasen, achteraf.

Ook al kenden zij echt wel die prachtige tekst uit Zacharia 9, over de koning die in aantocht is, zittend op een ezelsveulen.

En al wisten zij ook wel dat een koning van vrede niet op een paard, maar op een ezel rijdt.

Ook koning David en Salomo reden in tijden van vrede op een ezel, het paard was voor oorlogshandelingen, dat stond voor macht en kracht.

Maar een ezel, het rijdier van de armen, was juist het tegenbeeld van strijdwagens en macht.

Op een ezel dan troon je niet hoog boven de menigte uit, maar rijdt je tussen de mensen.

En dan even later nog die vreemde woorden van Jezus over een graankorrel die eerst moet sterven om vrucht te dragen.

Zouden wij Jezus zijn blijven volgen, toen?

 

En nu, waarom nu?

Omdat wij weten dat het ‘goed afloopt’?

Pasen, opstanding, overwinning van zonde en dood, belofte van nieuw leven, altijd weer een nieuw begin bij God, en hopelijk ook bij mensen?

En dat dat verhaal, dat geloof door de eeuwen heen mensen heeft geïnspireerd, bemoedigd en getroost?

Ja, dat ook, denk ik, al moet u natuurlijk uw eigen antwoord geven op die vraag waarom u Jezus wilt volgen.

 

Of is het misschien ook omdat het verhaal, het leven van Jezus zo’n tegendraads verhaal is.

Is het misschien juist omdat het niet past in onze tijd, met al z’n grote mannen, - en vrouwen, grote woorden, grote opzienbarende daden, geweld zelfs, machtsvertoon.

Onze wereld waarin vooral aanzien en prestaties, opsmuk en bombarie lijken te tellen.

En dat in de tijd van Jezus en in al de eeuwen daarna, waarin heel veel macht en kracht heeft geregeerd,

dat toch dit verhaal van nederigheid, machteloosheid, liefde, de andere wang, de weg van mededogen en barmhartigheid, vergeving,

dat dit verhaal toch is blijven bestaan, tegen alles in,

dat die weg toch steeds weer een weg met toekomst bleek te zijn.

Terwijl de weg van macht en kracht misschien wel korte successen leek te geven, en vaak heel veel slachtoffers !,

maar die uiteindelijk steeds een doodlopende weg bleek te zijn.

 

Terwijl de weg van Jezus toekomst opent voor mensen, hoe soms in het klein ook.

De weg van liefde, barmhartigheid, mededogen,

koninklijke krachten

die leven tevoorschijn roepen.

Dat verwachten wij, Advent.

Zo houdt Jezus intocht in ons leven, en op die weg mogen wij hem volgen.



U bevindt zich hier: Home De Dominee Preken Zondag 9 april 2017