Lezing Oude Testament Exodus 3: 1- 14, 

Lezing Nieuwe Testament: Handelingen 1: 1 – 11, 

 

Het is u misschien opgevallen dat de lector een vers meer heeft gelezen dan op de orde van dienst staat aangegeven.

In plaats van t/m vers 11 heeft ze gelezen t/m vers 12: over de apostelen die van de Olijfberg terug naar Jeruzalem gaan.

Met daarbij de aanduiding over de Olijfberg:

‘Deze berg ligt vlakbij de stad, op een sabbatsreis afstand’. 

 

De sabbat is de zevende dag van de week en een ‘sabbatsreis’, dat klinkt als een dagreis, en dat ging lopend in die tijd.

Maar dat is niet bedoeld, dat de leerlingen een hele dag nodig hadden om terug te lopen naar Jeruzalem.

Een sabbatsreis was de afstand die Joden mochten lopen op de sabbat, de dag van rust, een dag van niet werken, geen onnodige arbeid en activiteiten.

Een sabbatsreis, de maximale afstand die je als jood mocht lopen op sabbat, was 2000 el.

In Nederland is een el ongeveer 70 cm, maar in de Bijbel was een el waarschijnlijk 45 cm.

Een sabbatsreis van 2000 el was dus ongeveer 900 meter, een kleine kilometer.

Zo dicht ligt de Olijfberg bij de stad Jeruzalem.

Nauwelijks de moeite van het vermelden waard, zou je zeggen.

Waarom staat dat dat er dan toch zo nadrukkelijk bij?

En eerlijk gezegd is het de eerste keer dat dit vers mij is opgevallen in de tekst.

 

Sabbat, de sabbatdag dat is rust en bevrijding.

God rustte op de zevende dag van het scheppingswerk, sabbat betekent ook letterlijk: ‘ophouden’.

De sabbat leert ons dat je ook van ophouden moet weten, ophouden van werken, doorzwoegen, dat je als mens ook rust nodig hebt.

En op de sabbat vier je bevrijding uit de slavernij, vier je vrijheid, ruimte om te leven.

 

De sabbatsreis, de kleine kilometer die je mocht lopen, was in de samenleving in die Bijbelse tijd genoeg om naar de synagoge te gaan, of om je familie, buren of goede vrienden te bezoeken.

Sabbat was een dag van gemeenschap met God en met elkaar, samen zijn.

Quality-time zouden we nu zeggen.

En hopelijk komen we daar ook nu nog genoeg aan toe in onze opgejaagde en onrustige samenleving.

Leven in alle rust als vrije, bevrijde mensen.

 

Die sabbatsreis naar Jeruzalem staat niet zomaar genoemd.

Dat is wat de leerlingen nu, na Jezus z’n hemelvaart, zijn: sabbatsmensen.

En dan ook nog in Jeruzalem, de stad van sjaloom, vrede.

Dat is het leven dat de leerlingen in Jezus hebben ontvangen,

wat Jezus hen heeft willen schenken en leren, in zijn jaren van rondreizen door het land, in zijn sterven en opstaan, en in de 40 dagen na zijn opstanding.

Een nieuwe tijd, bevrijde tijd, bevrijd leven.

 

In Exodus 3 hebben we gehoord hoe God tegen Mozes zegt:

‘Ik heb gezien hoe ellendig mijn volk er in Egypte aan toe is, ik heb hun jammerklachten gehoord, ik weet hoe ze lijden.

Daarom ben ik afgedaald om hen uit de macht van Egypte te bevrijden en te brengen naar een goed en mooi land, een land van melk en honing’.

Daarom stuur ik jou, jij moet mijn volk uit Egypte wegleiden’.

 

Wij geloven dat in Jezus God opnieuw is afgedaald.

Zoals God aan Mozes zijn naam noemt: ‘Ik zal er zijn’,

zo is Jezus aanwezig geweest tussen mensen in al hun lijden en verdriet en gebrokenheid.

Zo is Jezus aanwezig om ons mensen te bevrijden, vrij te maken van alles wat ons kan vasthouden, neerdrukken.

Om ons nieuw leven te schenken en te leren, te leven als bevrijde, vrije mensen.

Sabbatsmensen.

 

En zoals God Mozes zendt om het volk Israël uit te leiden uit Egypte naar het beloofde land, zo zendt Jezus de leerlingen om te getuigen van de bevrijding die Jezus gebracht en geleerd heeft.

Om mensen mee te nemen op die sabbatsreis naar Jeruzalem, naar die nieuwe tijd, dat nieuwe leven in het beloofde land van Gods Koninkrijk, om te leven als bevrijde mensen.

Die opdracht die eens aan Mozes werd gegeven, die Jezus heeft geleefd, die wordt nu in handen van de leerlingen en daarmee ook in onze handen gelegd.

 

Zoals de schepping uitloopt op de sabbat, de zevende dag, de rustdag, om te genieten van al het scheppingswerk, van heel de schepping, van elkaar,

zo zijn wij mensen bedoeld als sabbatsmensen, om te leven in vrijheid, vrede, welzijn.

 

De noodzaak om daarnaar op weg te gaan is nog net zo dringend als in de tijd van Mozes, als in de tijd van Jezus en de leerlingen.

Zoals voor het volk in Egypte in slavernij, het volk Israël in de tijd van Jezus onderdrukt door de Romeinen, door wettisisme,

zo is ook onze tijd voor veel mensen een tijd van onvrijheid.

Heel concreet door oorlog en onderdrukking, door dreiging en verwoesting, honger en tekorten waardoor zoveel mensen op de vlucht zijn.

Maar ook in ons welvarende land en deel van de wereld zijn veel mensen gevangen in angst en onzekerheid,

in een negatief zelfbeeld of vooroordelen over anderen, in verslaving, misbruik,

of opgebrand door de onrust en opgejaagdheid van werk, carrière, er bij willen horen, aardig en goed genoeg gevonden worden, mee kunnen doen met wat in en modern is,

en noem maar op.

Steeds opnieuw, ook nu nog, ook voor ons, is exodus, uittocht nodig, die sabbatsreis, op weg gaan vrijheid en vrede.

Nog steeds, heel concreet hier en nu.

 

Vroeger zei en zong men in de kerk ‘hier beneden is het niet’,

maar na Jezus’ hemelvaart, terwijl de leerlingen nog naar de hemel staan te staren,

staan er opeens twee mannen in witte gewaden bij de leerlingen en die zeggen juist:

‘daar boven is het niet’.

‘Wat staan jullie naar de hemel te kijken?’, dat is niet waar jullie op gericht moeten zijn.

Jezus zal terugkomen, op aarde, overal waar het verhaal van Jezus wordt gehoord, waar verteld wordt van bevrijding, van op weg gaan, een sabbatsreis, naar de stad van vrede,

daar ís Jezus weergekomen, daar is het Koninkrijk van God.

 

Hemelvaart richt onze blik niet naar boven, maar juist op de aarde, op het leven.

‘Ga niet weg uit Jeruzalem’, zegt Jezus voor zijn hemelvaart tegen de leerlingen, dat betekent niet dat ze altijd maar in de stad moeten blijven.

‘Scheidt niet van Jeruzalem’, zegt Jezus letterlijk, blijf daarmee verbonden, met de stad van vrede, Gods stad, waar God zich openbaart en aanwezig is.

Die plaats die overal kan zijn en zal zijn waar mensen die sabbatsreis gaan op weg naar vrijheid en vrede, het goede, beloofde leven, naar het Koninkrijk van God.

Waar mensen leven op Jezus gericht, leven hier en nu,

waar liefde verbindt,

mensen dienen, liefde bezingen de wereld rond,

brood breken en delen,

daar leeft Jezus en wij met hem.

Volgende kerkdienst

Eerstvolgende kerkdienst is op
Zon 30 Juni om 10:00 uur in De Toevlucht

Informatie bij deze dienst:


Voorganger: Ds. C. Kühler
Ouderling van dienst: Marlies Verbaan